Το προφίλ μας στο Google Plus
0

deltaHacker 043 editorial: Ο εκπαιδευτής εκπαιδεύεται

Αν και επισκέπτης, σας καλωσορίζω κι εγώ στο τεύχος 043 του deltaHacker! Όπως και τα προηγούμενα τεύχη, έτσι κι αυτό περιέχει γνώση και πληροφορία, από ανθρώπους που ενδιαφέρονται για το αντικείμενό τους κι έχουν αρκετό μεράκι ώστε να κάνουν το ενδιαφέρον τους επάγγελμα.

Κατ’ εμέ, αυτό είναι θετικό. Κάθε μετάδοση πληροφορίας, είναι θετική. Θα κριθεί, θα αξιοποιηθεί, θα γίνει άλλο ένα σκαλοπάτι στην επίτευξη των στόχων ενός αναγνώστη.

Μολαταύτα, ως πρόσφατος πατέρας δύο μικρών –ακόμα– παιδιών, ομολογώ ότι ξαφνικά βρίσκω την τεχνολογία τρομακτική και τη μετάδοση της πληροφορίας επικίνδυνη. Ανατρέπω λοιπόν την ίδια μου τη φιλοσοφία και με αυτή την ανατροπή θα ήθελα να ξεκινήσω το εντιτόριαλ του τεύχους.

Ως πατέρας μιας τεχνολογικά προηγμένης γενιάς κι ως άνθρωπος που έζησε όλες τις φάσεις της ηλεκτρονικής ενηλικίωσης (το μόντεμ με χρονοχρέωση στην κλήση, το IRC κ.ά.), από τη στιγμή που έχω δει αρκετά σωστά αλλά και αρκετά στραβά της ολιγόχρονης –αλλά απόλυτα καθοριστικής– πορείας της τεχνολογικής προόδου, δεν νιώθω καθόλου, μα καθόλου προστατευμένος από το μέλλον που διαβλέπω.

Άνθρωποι που μοιράζονται προσωπικά δεδομένα αφειδώς στο Διαδίκτυο (όπως, π.χ., τον τηλεφωνικό τους αριθμό σε ένα comment — το έχω ζήσει πολλάκις), ουσιαστικά βάζουν μόνο το κερασάκι σε μία τούρτα προβλημάτων που οι ανεκπαίδευτοι (και δεν το λέω με κριτική διάθεση, θα εξηγήσω λίγο πιο κάτω τι εννοώ) θα ζήσουν μ’ αυτά και τις συνέπειές τους. Στην ευκολία της μετάδοσης δεδομένων, που γίνεται ευκολία μετάδοσης *οποιουδήποτε* είδους δεδομένων, ακόμα και των πιο προσωπικών και πολύτιμων, η τεχνολογία δεν προσφέρει καμία απολύτως ασφάλεια, καθώς δεν μπορεί να ξεχωρίσει ποια από αυτά πρέπει/μπορούν να μοιράζονται, ποιων ο διαμοιρασμός θα ήταν καλό να αποφεύγεται, και ποια είναι σημαντικό να μην τα μοιράζονται ποτέ.

Η τεχνολογία δεν θα είναι ποτέ σε θέση να προσφέρει ένα δίχτυ ασφαλείας, όπως ένα όπλο δεν θα ξέρει ποτέ αν η σφαίρα βάλλεται εναντίον κάποιου που πρόκειται να σε πυροβολήσει ή εναντίον κάποιου αθώου. Η ευθύνη είναι πάντα στους χρήστες, στους χειριστές — και όχι στο μέσο. Αυτός που κρατάει το όπλο ή το εργαλείο, πρέπει να ξέρει και να το χρησιμοποιεί.

Θαυμάσια. Υπέροχα. Αν υπήρχε μόνο αυτό το πρόβλημα, θα γινόμουν εξαίρετος μπαμπάς. Όμως η τεχνολογία τρέχει πολύ γρήγορα και οι εξελίξεις είναι ραγδαίες. Δεν πήρα, π.χ., ποτέ χαμπάρι το SnapChat — ούτε καν το πότε βγήκε συνειδητοποίησα. Καταλαβαίνω ότι είναι πρακτικά αδύνατο να εκπαιδεύσω τα παιδιά μου *για κάθε* εργαλείο που θα κυκλοφορήσει, για κάθε εφεύρεση που θα χρησιμοποιήσουν, για κάθε εφαρμογή που θα πέσει στα χέρια τους. Για τα νέα δεδομένα, είμαι κι εγώ ανεκπαίδευτος. Η θέση μου μάλιστα ίσως είναι λίγο χειρότερη από εκείνη του διπλανού μου, ο οποίος άργησε ν’ ανέβει στο τεχνολογικό τραίνο. Και το λέω αυτό διότι υπάρχουν στιγμές που νομίζω ότι ξέρω, χωρίς όμως στην πραγματικότητα να ξέρω.

“Κλείσε του τον υπολογιστή”. “Μην του πάρεις κινητό”. Εκτός του ότι έτσι θα κρατήσω το παιδί μου μακρυά από όλα τα θαυμάσια πράγματα που μπορεί να του προσφέρει η τεχνολογία, εκτός του ότι αργότερα θα κινδυνεύει να είναι εντελώς απροετοίμαστο για τον πραγματικό κόσμο, σε λίγο δεν θα έχω *καν* αυτή την ευκαιρία: Η “αθώα” τηλεόραση γίνεται έξυπνη και δικτυώνεται (και θα αποκτήσει, αν δεν έχει ήδη, κάμερα για Skype), το αθώο παιχνίδι παραγίνεται έξυπνο (και αφουγκράζεται διαρκώς κι απαντά σαν τη Siri, βασιζόμενο σε τεχνολογίες όπως το Amazon Echo), το καημένο το ρολογάκι γίνεται προέκταση του τεχνολογικά υπερπροωθημένου κινητού κ.ο.κ. Αν προσπαθήσω να κρατήσω το παιδί μου τεχνολογικά αναλφάβητο για να το προστατέψω, ξέρω καλά ότι θα είναι αδύνατο να το καταφέρω. Η “δαιμόνια” τεχνολογία έχει εισχωρήσει παντού, ακόμα κι εκεί που δεν περίμενα: Η δασκάλα στο νηπιαγωγείο (δημόσιο, υπόψιν) χρησιμοποίησε το λάπτοπ της μαζί με τα παιδιά για να αναζητήσουν πληροφορίες, όλοι μαζί, για την ιστορία του παρακείμενου πάρκου. Μια θαυμάσια ενέργεια, που όμως θα εξάψει την περιέργεια της μικρής μου για τη χρήση του υπολογιστή. Το ίδιο θα συμβεί και αύριο που μία συμμαθήτριά της θα ανεβάσει, από το κινητό της, φωτογραφίες του απροστάτευτου παιδιού μου στο Facebook.

Η λύση, λοιπόν, του αποκλεισμού των τέκνων μου από τον κόσμο της τεχνολογίας, όσο κι αν φαντάζει “εύκολη” σίγουρα δεν είναι η ενδεδειγμένη. Και αυτό είναι μέρος του προβλήματος: Ότι το θέμα που αποφεύγω να παραδεχθώ είναι πως ναι μεν η τεχνολογία είναι το εργαλείο, ο άνθρωπος όμως χρειάζεται την εκπαίδευση κι εγώ, πέραν του ενστίκτου μου, δεν την έχω, για να την περάσω στα παιδιά μου.

Μεγαλώσαμε χωρίς κανόνες. Είναι βέβαια θαυμάσιο το ότι γαλουχηθήκαμε, σκοντάψαμε και πέσαμε, λερώσαμε τα γόνατά μας, αλλά ταυτόχρονα μάθαμε να φερόμαστε ως οι σκατζόχοιροι στο κρύο: ούτε πολύ κοντά για να τρυπηθούμε, ούτε πολύ μακριά για να κρυώνουμε. Μα αυτό που για μας ήταν μικρές, διόλου αυτονόητες κατακτήσεις, όπως π.χ. τα CMS για να αποκτήσουμε το δικό μας blog χωρίς να ξέρουμε να γράφουμε ούτε μια γραμμή κώδικα, για την επόμενη γενιά είναι υπερβολικά απλό κι ανώδυνα επικίνδυνο: Θα πατήσουν το Send, το Like και το Post *χωρίς* να έχουν την παραμικρή ιδέα τι πραγματικά σημαίνει αυτό. Και, ανάλογα με την ηλικία τους, θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να τους εξηγήσεις τι σημαίνει αυτό: Πώς να πεις σε ένα μικρό παιδί ότι η αθώα κίνησή του μπορεί να σημαίνει πολλά για τον όχι-και-τόσο-αθώο αποδέκτη της;

Σας έδωσα την εντύπωση ότι δαιμονοποιώ την τεχνολογία; Ελπίζω πως όχι, δεν είναι αυτός ο σκοπός μου. Περισσότερο δείχνω τη δική μου ανικανότητα να μεταφέρω στα παιδιά μου τις βάσεις για την ορθή χρήση της. Όχι μόνο για να μη δεχθούν, π.χ., bullying από κανέναν, αλλά –ίσως και πολύ περισσότερο– για να μην το κάνουν εκείνα σε κάποιον άλλον. Όχι μόνο για να μην κάνουν αφελώς κακό στον εαυτό τους, αλλά για να μην κάνουν κακό –εξίσου αφελώς– και στους συνανθρώπους τους. Εγώ είμαι πρωτίστως ο ανεκπαίδευτος, εγώ είμαι αυτός που πρέπει να μάθει για να διδάξει μετά τους άλλους — έστω και τους μικρότερους.

Ήτοι, πριν διδάξω πρέπει να καθήσω στα θρανία. Και είμαι σχεδόν βέβαιος ότι το όλο θέμα δεν εξαντλείται στην τεχνολογική έκφανση του “καλώς φέρεσθαι” :)

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.

Σύνδεση

Αρχείο δημοσιεύσεων