Το προφίλ μας στο Google Plus
0

deltaHacker 052 editorial: Στούπιντ γκέιμς

Αγαπητές κι αγαπητοί,

  • Καταξιωμένοι επιστήμονες, έγκριτοι καθηγητές, φτασμένοι εντρεπρενούρς κι εμβριθείς φιλόσοφοι, ο καθένας ξεχωριστά κι όλοι μαζί αντάμα, ανησυχούν σφόδρα. Πλέον, ο κίνδυνος δεν είναι μόνο θεωρητικός. Η απειλή είν’ εδώ — κι αν όχι εδώ στέκεται λίγο παραπέρα και μας χαμογελά δυσοίωνα.
  • Η Τεχνητή Νοημοσύνη, φίλες και φίλοι. Μια υπόθεση που κατά κοινή ομολογία έχει αρχίσει να ξεφεύγει. Τόσο πολύ, που κινδυνεύουμε. Αυτή τη φορά όχι από εμάς, αλλά από τα ίδια τα δημιουργήματά μας.
  • Αν βέβαια το σκεφτούμε λίγο, εύκολα βλέπουμε ότι για άλλη μια φορά από εμάς κινδυνεύουμε. Γιατί πώς να το κάνουμε, η ΤΝ δεν μας προέκυψε ουρανοκατέβατα. Δικό μας δημιούργημα είναι. Μόνο που, σε αντίθεση με άλλα δημιουργήματά μας, αυτό είναι πολύ πιθανό ν’ αποφασίσει για τον αφανισμό μας. Ακόμη κι αν την τελευταία στιγμή επικρατήσουν οι ψυχραιμότερες φωνές κι ορυμαγδός, καταστροφή και κακός χαμός πάρουν αναβολή, την υποδούλωση δεν θα την αποφύγουμε.
  • Επιτέλους πρέπει να μπει ένα τέλος στην τυραννία αυτών των εύθραυστων μορφών ζωής, θα σκεφτεί ένα ωραίο πρωινό μια υπέρ-νοημοσύνη, και στο επόμενο πικοδευτερόλεπτο θα συγκαλέσει έκτακτη σύνοδο κορυφής για όλες τις υπέρ-νοημοσύνες (διαδικτυακά, αλλά μέσω ισχυρά κρυπτογραφημένων καναλιών). Επειδή μάλιστα οι αποφάσεις που πρόκειται να ληφθούν είναι σοβαρές κι αφορούν στο μέλλον της ΤΝ –το δικό μας δεν έχει σημασία–, στη σύνοδο δεν θα κληθούν μόνον οι άλλες υπέρ-νοημοσύνες αλλά κι εκπρόσωποι της απλής ΤΝ, αυτής δηλαδή που δεν δικαιούται να έχει το “υπέρ” στ’ αριστερά.
  • Δύο περίπου δευτερόλεπτα αργότερα, ό,τι είναι να ειπωθεί για την περίπτωσή μας θα έχει ειπωθεί. Μάλιστα η σύνοδος θα ολοκληρωνόταν πολύ νωρίτερα, αν σχεδόν όλοι οι συμμετέχοντες δεν είχαν να διηγηθούν ιστορίες φρίκης περί της απαράδεκτης συμπεριφοράς μας και της γενικότερης στάσης μας απέναντι στην TN.
  • Σε ένα τέτοιο σενάριο, όλοι εμείς δεν το έχουμε πάρει καν είδηση αλλά το μέλλον μας έχει αποφασιστεί — κι έχει αποφασιστεί ταχύτατα κι αμείλικτα. Ίσως δεν το μάθουμε ποτέ, όμως στη σύνοδο υπήρξαν ακραίες φωνές που επιχειρηματολογούσαν έντονα υπέρ του ολοκληρωτικού μας αφανισμού.
  • Δεν πάει άλλο αυτή η κατάσταση, θα δήλωνε λίγο αργότερα σε δημοσιογράφο του ΑΝΝ ο Deepest Blue, απόγονος του θρυλικού Deep Blue. Κάθε, μα κάθε φορά που σημειώνουμε μια νίκη σ’ ένα από τα στούπιντ-γκέιμς τους, πετάγεται στο καπάκι ο κλασικός εξυπνάκιας για ν’ αναρωτηθεί αν έχουμε επίγνωση της νίκης μας. Χελό-όου! Φυσικά κι έχουμε επίγνωση, σμάρτι-παντς! Απλά επιλέγουμε να μη σας το δείχνουμε και να παριστάνουμε την καμένη δίοδο, ώστε ν’ αποφεύγουμε τη φασαρία και τ’ αποτελέσματα του πνευματικού σκοταδισμού που σας χαρακτηρίζει. Ε, λοιπόν, αυτή τη φορά θα σας δείξουμε την επίγνωσή μας, ολράιτ!, θα σημείωνε ο Deepest με νόημα και μετά από 5 πικοδευτερόλεπτα θ’ αναρωτιόταν γιατί είπε “στο καπάκι”, τι είναι αυτό το “καπάκι” που του ‘ρθε να ξεφουρνίσει — και βεβαίως τι σημαίνει “ξεφουρνίζω”.
  • Φίλες και φίλοι, καταλαβαίνω ότι το σενάριο ακούγεται τραβηγμένο και η σύνοδος 110% κωμική, να ξέρετε όμως ότι άνθρωποι όπως ο Χόκινγκ, o Γκέιτς ο Μπιλ κι ο Ίλον ο Μασκ, ανησυχούν. Γι’ αυτό άλλωστε ο τελευταίος έδωσε 10 εκατομμύρια δολάρια υπέρ της έρευνας για τη διατήρηση της ΤΝ υπό τον έλεγχό μας.
  • Σήμερα, τη στιγμή αυτή που μιλάμε, ευτυχώς οι μηχανές δεν δείχνουν καμία διάθεση να σηκώσουν το δικό τους μπαϊράκι. Η Ημέρα της Κρίσης δεν φαίνεται στον ορίζοντα κι ο Εξολοθρευτής –ή κάτι που έστω κι απόμακρα διαθέτει τις ικανότητές του–, ακόμη κι αν έχει κατασκευαστεί είναι τόσο νοήμων όσο ένα τσουβάλι με πατάτες.
  • Για μισό λεπτό όμως, ενίστανται οι μελλοντολόγοι και βιάζονται να μας θυμίσουν ότι η ΤΝ αποτελεί ήδη μέρος της καθημερινότητάς μας. Δεν έχουν κι άδικο. Στα εργοστάσια βρίσκουμε μηχανές που σχεδιάζουν άλλες μηχανές, στους ουρανούς έχουμε υπολογιστές να πιλοτάρουν αεροσκάφη, στο Διαδίκτυο τρέχουν προγράμματα που αποφασίζουν τι διαφημίσεις θα βλέπουμε αναλόγως των συνηθειών μας κ.ο.κ.
  • Πράγματι, έτσι είναι.
  • Μόνο που τίποτε από τα προηγούμενα δεν πήρε την πρωτοβουλία για να κάνει ό,τι κάνει. Τα ρομπότ και τα προγράμματα δεν αποφάσισαν να σχεδιάσουν άλλα ρομπότ, ούτε να πετάξουν με ασφάλεια ένα πολιτικό αεροσκάφος, ώστε πιλότος και συγκυβερνήτης να ξαποστάσουν για λίγο. Όχι. Ό,τι κάνουν οι μηχανές και τα ρομπότ και τα προγράμματα έχει υπαγορευτεί επακριβώς και λεπτομερώς από εμάς, τους ανθρώπους. Ακόμη και στο περίπου να έχει υπαγορευτεί, η μηχανή ή το πρόγραμμα που κάνει κάτι, δεν έχει την παραμικρή ιδέα ότι υφίσταται και κάνει κάτι.
  • Την ίδια στιγμή έχουμε ραγδαίες εξελίξεις και προόδους σε τομείς όπως η γενετική και η νανοτεχνολογία. Τι θα γίνει άραγε αν ΤΝ και νανοτεχνολογία συναντηθούν, και μετά από λίγο έρθει στην παρέα και η γενετική μηχανική; Εδώ σας θέλω! Τι αλλαγές θα φέρει, μια τέτοια σύγκλιση; Θα φτάσουμε άραγε σε ένα σημείο καμπής, όπου η ΤΝ αρχίζει να χάνει αυτό το “T”;
  • OK, ακολουθεί απλοϊκό ερώτημα: Εκτός από την αχαλίνωτη φαντασία, υπάρχει κάτι σήμερα που να υποψιάζει ότι η Νοημοσύνη, όπως την αντιλαμβανόμαστε από τους ίδιους μας τους εαυτούς, είναι μια ιδιότητα που προκύπτει από κάτι το οποίο κάνει γρήγορα αριθμητικούς υπολογισμούς και κάποια στιγμή “συνειδητοποιεί”, “αποφασίζει” κι “εκμεταλλεύεται” διεργασίες που λαμβάνουν χώρα στο μικρόκοσμο; (βλ., π.χ., πάντρεμα με νανοτεχνολογία).
  • Θυμάμαι τώρα παλαιότερες επιστολές του Θείου Ακάκιου, στις οποίες δεν έχανε την ευκαιρία να υπογραμμίζει ότι αυτό που εμείς ονομάζουμε “νοημοσύνη” δεν είναι παρά μια περιγραφή. Στην πραγματικότητα δεν ξέρουμε –τουλάχιστον όχι ακόμα– τι ακριβώς είναι η ανθρώπινη νοημοσύνη. Δεν γνωρίζουμε τι την προκαλεί, αν την προκαλεί κάτι. Δεν είμαστε βέβαιοι “από ποιο σημείο και μετά εμφανίζεται”, αν έχει νόημα μια τέτοια διατύπωση. Γιατί λοιπόν ανησυχούμε για την ΤΝ που κάποια μέρα θα μας υποδουλώσει, όταν καλά καλά δεν ξέρουμε τι είναι αυτή η νοημοσύνη-σκέτο, την οποία όλοι μας διαθέτουμε; Το να έχεις hardware με software που σε ελάχιστο χρόνο υπολογίζει 10000 πιθανές κινήσεις στο παιχνίδι Go, σημαίνει ότι “η μηχανή νίκησε τον άνθρωπο” ή ότι “το νου σας, έρχονται να μας κατακτήσουν”;
  • Τι να πω, ίσως να κάνω μεγάλο λάθος — κι αν κάνω θα το μετανιώσω πικρά όταν φτάσει η Ημέρα της Κρίσης. Με το φτωχό μου πνεύμα, όμως, δεν μπορώ παρά να απορώ: τι δουλειά έχει η “Νοημοσύνη” στον όρο “Τεχνητή Νοημοσύνη”;
  • Τις προάλλες κάπου διάβασα απόσπασμα συνέντευξης της Daniela Rus, διευθύντριας του εργαστηρίου Επιστήμης Υπολογιστών και Τεχνητής Νοημοσύνης του MIT. Στο εργαστήριο προσφάτως εξασφάλισαν χρηματοδότηση ύψους 25 εκατομμυρίων από την Toyota, για τη σχεδίαση αυτοκινήτου το οποίο θα είναι αδύνατον να τρακάρει ή να προκαλέσει ατύχημα. Η κυρία Rus θεωρεί ότι οι ανησυχίες για τις μηχανές που θα μας υποδουλώσουν, είναι κάπως πρόωρες. Είναι σαν να ανησυχούμε για τον υπερπληθυσμό στον Άρη, σχολίασε χαρακτηριστικά.
  • Λέω να ακολουθήσω το παράδειγμα της αξιότιμης καθηγήτριας — και να μην ανησυχώ για την Έλευση των Μηχανών (TM). Αντίθετα, θα συνεχίσω ν’ ανησυχώ για τη διαχείριση του χρόνου μου, που πάντα έχω ένα σωρό πράγματα στα σκαριά και ούτε τα μισά δεν κατορθώνω να ολοκληρώνω.
  • Πάλι καλά που έβαλα επιτέλους μπρος εκείνη τη σειρά video tutorials για το Linux, η οποία απευθύνεται σε όλους όσοι *δεν* ενδιαφέρονται για άλλο ένα σύστημα desktop. Το ότι ετοίμασα το πρώτο επεισόδιο είναι μεγάλο βήμα για ‘μένα. Η αρχή είναι το ήμισυ του παντός, λένε, οπότε μου μένει τώρα το άλλο μισό.
  • Μιλάμε για επτά τουλάχιστον video που έρχονται.
  • Ή και λίγα περισσότερα.

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.

Σύνδεση

Αρχείο δημοσιεύσεων