Το προφίλ μας στο Google Plus
16

Εγκατάσταση FreeBSD – Μέρος 1ο

Καλώς ήλθατε στον κόσμο του FreeBSD! Το άρθρο αυτό φιλοδοξεί να σας βοηθήσει στα δύσκολα αρχικά σας βήματα ώστε αποκτώντας θάρρος, σύντομα να κατακτήσετε το λειτουργικό και να αξιοποιήσετε με τον καλύτερο τρόπο τις εξαιρετικές του δυνατότητες.

Διαφορές με το Linux

Ο BSD daemon, λογότυπο του FreeBSD, γνωστός και ως BeastieΠριν ξεκινήσουμε να εγκαθιστούμε το βασικό σύστημα, είναι σκόπιμο να δούμε σύντομα τις διαφορές που θα αντιμετωπίσουμε σε σχέση με το Linux σε αυτό το στάδιο:

  • Η εγκατάσταση του FreeBSD γίνεται σε περιβάλλον κειμένου. Το πρόγραμμα εγκατάστασης ονομάζεται sysinstall και μπορεί να χρησιμοποιηθεί και μετά την εγκατάσταση για ρύθμιση άλλων παραμέτρων. Οι περισσότερες διανομές Linux στις μέρες μας έχουν γραφικό πρόγραμμα εγκατάστασης ή και εγκατάσταση μέσω Live CD. Μετά το αρχικό σοκ ωστόσο το sysinstall δεν είναι δύσκολο, είναι αρκετά γρήγορο και είναι σχεδιασμένο όπως και το υπόλοιπο BSD: Δεν μπλέκεται στα πόδια μας εφόσον ξέρουμε τι κάνουμε.
  • Για να εγκαταστήσουμε το FreeBSD χρειαζόμαστε κάποιο ελεύθερο χώρο στο δίσκο μας. Ο χώρος αυτός πρέπει να είναι εντελώς αδέσμευτος (με λίγα λόγια, μη δημιουργήσετε σε αυτόν κάποιο διαμέρισμα με άλλο λειτουργικό ή utility, όπως π.χ. το Partition Magic ή το gparted). Το FreeBSD θα δημιουργήσει στο χώρο αυτό ένα slice (φέτα). Το slice είναι αυτό που σε άλλα λειτουργικά ονομάζουμε partition. Τα πραγματικά partitions του FreeBSD δημιουργούνται μέσα σε αυτό το slice. Για να πετύχει η εγκατάσταση θα πρέπει το slice του FreeBSD να φαίνεται σαν primary partition όταν το βλέπετε εκτός του FreeBSD. Αν έχετε ένα δίσκο με τέσσερα primary partitions και ελεύθερο χώρο, δεν μπορείτε να εγκαταστήσετε το FreeBSD. Το slice δεν μπορεί να δημιουργηθεί ως extended partition. Για τις πρώτες σας δοκιμές συνίσταται να χρησιμοποιήσετε ένα άδειο πειραματικό δίσκο ή κάποιο προϊόν όπως το vmware ή το virtualbox για εικονικό μηχάνημα. Κρατήστε ένα χώρο γύρω στα 8 Gb για να μπορείτε να πειραματιστείτε με άνεση.
  • Το FreeBSD μπορεί να συνυπάρξει μια χαρά με άλλα λειτουργικά: Το GRUB μπορεί να ρυθμιστεί να φορτώνει το FreeBSD εφόσον έχετε Linux. Ακόμα και ο bootloader των Vista ή των Windows 7 μπορεί να χρησιμοποιηθεί. Για την αρχική σας ωστόσο εγκατάσταση προτιμήστε ένα μηχάνημα χωρίς κανένα λειτουργικό ή ένα Virtual Machine.
  • Στο Linux ο πυρήνας συντηρείται από μια μικρή (σχετικά) ομάδα ατόμων, ενώ τα υπόλοιπα προγράμματα προέρχονται κατά μεγάλο μέρος από το GNU project. Στο FreeBSD υπάρχει σαφής διάκριση μεταξύ του βασικού συστήματος και των εφαρμογών. Το βασικό σύστημα που αποτελείται από τον πυρήνα και τα βασικά προγράμματα συντηρούνται από μια ομάδα ατόμων (FreeBSD Project). Οι εφαρμογές (applications) είναι χωριστές από το βασικό σύστημα και εγκαθίστανται μέσω ενός συστήματος που ονομάζεται ports. Οι εφαρμογές μπορούν να εγκατασταθούν είτε κάνοντας compile τον πηγαίο κώδικα (είναι μια αυτοματοποιημένη διαδικασία μέσω του συστήματος ports) είτε από έτοιμα πακέτα (packages). Θα δούμε και τους δύο αυτούς τρόπους. Οι εφαρμογές που είναι διαθέσιμες είναι πάρα πολλές αφού τα ports ουσιαστικά μας δίνουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουμε τις εφαρμογές του GNU Project (και άλλες) μεταγλωττίζοντας τις (compile) αφού πρώτα εφαρμοστούν οι κατάλληλες αλλαγές (patches) για το FreeBSD.
  • Το σύστημα εκκίνησης (init system) του FreeBSD είναι το κλασικό BSD style. Αντίθετα οι περισσότερες διανομές Linux υιοθετούν το SystemV init. Το FreeBSD δεν διαθέτει runlevels όπως το Linux, αντίθετα έχει μόνο δύο καταστάσεις λειτουργίας: Την full multiuser και την single user mode. Αρχείο inittab δεν υπάρχει, ούτε κατάλογοι rc2.d rc3.d κλπ με symbolic links. Αυτό κάνει τα πράγματα πιο απλά. Αν δεν καταλάβατε τίποτα από την παραπάνω παράγραφο, μην ανησυχείτε! Όλα θα ξεκαθαρίσουν μόλις προχωρήσουμε.
  • Επειδή το βασικό σύστημα περιέχει μόνο τα προγράμματα του FreeBSD Project, στο τέλος της εγκατάστασης θα έχουμε ένα σύστημα σε περιβάλλον κονσόλας (κειμένου). Ότι δηλ. χρειαζόμαστε για ένα σωστό server! Μπορούμε φυσικά να εγκαταστήσουμε και γραφικό περιβάλλον αν θέλουμε ένα desktop σύστημα. Αυτό δεν καλύπτεται στο παρόν άρθρο, αλλά όταν καταλάβετε τη βασική φιλοσοφία του συστήματος δεν θα δυσκολευτείτε να το εγκαταστήσετε με τη βοήθεια του FreeBSD Handbook.
  • Η άδεια χρήσης του FreeBSD (το βασικό σύστημα πάντα) είναι η BSD License. Υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ αυτής και της GPL. Αν και οι δύο άδειες είναι ελεύθερες, η BSD άδεια επιτρέπει πρακτικά οποιαδήποτε χρήση του κώδικα ακόμα και για εμπορικούς σκοπούς και χωρίς υποχρέωση ο κώδικας να παραμένει ανοιχτός ή να στέλνονται οι διορθώσεις πίσω στο FreeBSD project ή τους developers. Το αν αυτή η άδεια είναι καλύτερη ή χειρότερη από την GPL αποτελεί θέμα μεγάλης συζήτησης στο Internet (που συχνά δεν καταλήγει πουθενά…). Οφείλουμε εδώ ωστόσο να το θίξουμε. Οι περισσότερες εφαρμογές στα ports είναι ωστόσο GPL.
Έναρξη της εγκατάστασης

Για να ξεκινήσουμε, ρυθμίστε αρχικά το BIOS του μηχανήματος σας ή του Virtual Machine ώστε να ξεκινάει από το CD ή το DVD. θα το χρειαστούμε ώστε η εκκίνηση να γίνει από το CD/DVD εγκατάστασης που έχετε φυσικά κατεβάσει, για παράδειγμα από εδώ. Για την εγκατάσταση μας, συνιστούμε να κατεβάσετε το CDROM αντί για το DVD που περιέχει έτοιμα πακέτα τα οποία δεν θα χρησιμοποιήσουμε. Αν έχετε κατάλληλο hardware και αισθάνεστε… περιπετειώδης, μπορείτε να κατεβάσετε την 64bit έκδοση.

Ξεκινώντας, η πρώτη εικόνα που θα δούμε είναι:

Εδώ μπορείτε απλώς να πιέσετε enter για να κάνετε boot με την προεπιλεγμένη επιλογή (1). Αν το μηχάνημα σας είναι αρκετά παλιό, και υποπτεύεστε ότι το ACPI είναι πιθανώς προβληματικό θα χρησιμοποιήσετε την επιλογή (2). Συνήθως το ACPI δεν λειτουργεί σωστά σε μηχανήματα με BIOS πριν το 2000. Θα το αντιληφθείτε σύντομα από διάφορες περίεργες καταστάσεις: Οι κάρτες π.χ. μπορεί να μην αναγνωρίζονται ή να αναγνωρίζονται και να μην λειτουργούν. Το FreeBSD είναι κατάλληλο για να δώσει ζωή στο παλιό και ξεχασμένο σας μηχάνημα, καλύτερα όμως για τις πρώτες σας δοκιμές να χρησιμοποιήσετε κάτι πιο σύγχρονο για να μην εκνευριστείτε…

Πιέζοντας enter, θα δούμε την οθόνη επιλογής χώρας, όπου και θα επιλέξετε Ελλάδα (Greece). Πιέζοντας κατόπιν το Tab μετακινηθείτε μέχρι το ΟΚ και πιέστε Enter.

Ακολουθεί η επιλογή πληκτρολογίου. Φυσικά αφήνουμε την προεπιλεγμένη επιλογή:

Μετά και από αυτό, εμφανίζεται η βασική οθόνη του sysinstall, του προγράμματος που θα μας καθοδηγήσει στην εγκατάσταση του βασικού συστήματος, και στο οποίο θα επιλέξουμε standard και θα πιέσουμε Enter:

Εμφανίζεται ο ακόλουθος διάλογος, ο οποίος μας προετοιμάζει ψυχολογικά για το επόμενο βήμα: τη δημιουργία του slice και των partitions που απαιτούνται για την εγκατάσταση. Και φυσικά, και για την απώλεια των όποιων δεδομένων είχε ο δίσκος μέχρι εκείνη τη στιγμή! (Από αυτό το σημείο και μετά δείχνουμε μόνο το διάλογο και όχι ολόκληρο το περίγραμμα της οθόνης)

Δημιουργία Slice

Η επόμενη οθόνη μας δείχνει το slice ή disklabel editor. Αγνοήστε το γεγονός ότι γράφει Fdisk partition editor! To slice του FreeBSD αντιστοιχεί στα primary partitions που ξέρουμε από την Fdisk του DOS – και ο τίτλος εδώ είναι ακριβώς για όσους έρχονται από το DOS ή τα Windows. Στην περίπτωση που έχουμε ένα άδειο δίσκο ή ένα δίσκο που τα δεδομένα του δεν μας ενδιαφέρουν, μπορούμε να πιέσουμε απλώς το (Α) και το FreeBSD slice που θα δημιουργηθεί καταλαμβάνει όλο το δίσκο όπως φαίνεται παρακάτω:

Παρατηρήστε ότι το slice που δημιουργήθηκε έχει στο Desc τον τύπο FreeBSD, και επίσης υπάρχει ακόμα κάποιος unused χώρος. Δεν χρειάζεται να ανησυχείτε για αυτό, είναι φυσιολογικό. Μην παρασυρθείτε να πιέσετε το (W) για να γράψετε τις αλλαγές που κάνατε στο δίσκο! Η επιλογή αυτή υπάρχει για την περίπτωση που εκτελέσετε ξανά το Disklabel editor μετά την αρχική εγκατάσταση. Για την ώρα πιέστε απλώς το (Q). Το sysinstall θα γράψει τις πληροφορίες αυτές στο δίσκο λίγο πριν ξεκινήσει την αντιγραφή των αρχείων. Με απλά λόγια, αν μετανιώσατε ότι έχετε κάνει μέχρι στιγμής μπορείτε να πιέσετε το reset και ο δίσκος σας θα έχει μείνει απείραχτος. Ωστόσο αν συνεχίσετε, θα δείτε:

Εδώ μπορείτε με ασφάλεια να επιλέξετε Standard. Η επιλογή FreeBSD Boot Manager είναι αν θέλετε να εγκαταστήσετε ένα boot manager του FreeBSD ικανό να φορτώσει και άλλα λειτουργικά. Η επιλογή No Boot Manager είναι για πιο προχωρημένους :)

Δημιουργία Partitions

Και όπως φαντάζεστε, ήρθε η ώρα να δημιουργήσουμε τα partitions. Τα partitions είναι κομμάτια, υποδιαιρέσεις θα λέγαμε, μέσα στο slice που δημιουργήσαμε προηγουμένως. Αυτό μας εξηγεί και το αμέσως επόμενο μήνυμα:

Αν και υπάρχουν διάφορες “σχολές” για το πως να κατανείμουμε το χώρο σε partitions μέσα στο slice, για το παράδειγμα μας θα επιλέξουμε την αυτοματοποιημένη εγκατάσταση, πιέζοντας (Α) στον διάλογο που ακολουθεί:

Παρατηρήστε τα ονόματα και τα μεγέθη των partitions που δημιουργούνται:

ad0s1a

To / (root partition). Περιέχει τον πυρήνα (μέσα στο κατάλογο /boot) και το υπόλοιπο βασικό σύστημα.

ad0s1b

/swap. To partition αυτό χρησιμοποιείται για εικονική μνήμη.

ad0s1d

/var. Από τη λέξη variable (μεταβλητός). Εδώ αποθηκεύονται αρχεία που αλλάζουν συχνά. Για παράδειγμα τα αρχεία καταγραφής συμβάντων (logs), βάσεις δεδομένων της MySQL κ.α.

ad0s1e

/tmp. Χρησιμοποιείται προφανώς για προσωρινά αρχεία.

ad0s1f

/usr. Περιέχει τα προγράμματα των χρηστών (εφαρμογές), τα ports, και τους καταλόγους των χρηστών (home directories). Σημειώστε εδώ ότι ο κατάλογος /home που φαίνεται στο / είναι απλώς μια συντόμευση (symbolic link) προς το /usr/home καθώς ο χώρος του root partition είναι συνήθως αρκετά περιορισμένος.

Το όνομα συσκευής του δίσκου σας μπορεί να διαφέρει: Αν έχετε δίσκους SCSI το όνομα θα είναι κάτι σαν da0. Επίσης ο αριθμός θα αλλάζει ανάλογα με τη θέση (master/slave) πάνω στον controller και το κανάλι (πρωτεύον / δευτερεύον). Καλό είναι τα σημειώσετε αυτά κάπου για να τα έχετε πρόχειρα σε περίπτωση που αντιμετωπίσετε προβλήματα.

Αν παρατηρήσατε ότι από την παραπάνω λίστα λείπει το ad0s1c, δεν έχετε άδικο. Το c είναι το γράμμα με το οποίο αναφερόμαστε σε ολόκληρο το slice, σαν ένα κομμάτι. Δεν δημιουργούμε filesystem στο c, όμως κάποια προγράμματα μπορεί να το χρησιμοποιούν (π.χ. utilities για το σκληρό δίσκο που χρειάζονται πρόσβαση σε όλο το slice). Παρατηρήστε επίσης ότι δίπλα στα /usr, /tmp, /var δείχνει για σύστημα αρχείων UFS2+S. UFS2 είναι το σύστημα αρχείων του FreeBSD, αντίστοιχο του ext2/ext3 του Linux, ή του NTFS των Windows. Το S συμβολίζει ότι θα χρησιμοποιούνται soft updates, μια λειτουργία του UFS2 που εξασφαλίζει καλή απόδοση και ασφάλεια του filesystem από πιθανές καταρρεύσεις του συστήματος (διακοπές ρεύματος, την καθαρίστρια που τράβηξε την πρίζα του server για να βάλει την ηλεκτρική σκούπα κλπ.)

Είμαστε πλέον έτοιμοι να διαλέξουμε ποια ακριβώς κομμάτια του βασικού συστήματος θα εγκαταστήσουμε. πιέστε λοιπόν και εδώ το (Q) για να συνεχίσουμε.

Επιλογή Στοιχείων Εγκατάστασης

Στην οθόνη που εμφανίζεται μετακινούμαστε με τα βελάκια μέχρι την επιλογή custom και πιέζουμε Enter:

Αμέσως εμφανίζεται ο παρακάτω διάλογος:

Στο διάλογο αυτό επιλέξτε ότι φαίνεται παραπάνω, χρησιμοποιώντας τα βελάκια και το Space. Πρακτικά δηλαδή τα πάντα, εκτός από τα ports και τα proflibs. Τα proflibs δεν θα τα χρειαστούμε ενώ τα ports θα τα εγκαταστήσουμε στην τελευταία τους έκδοση απευθείας από το Internet με το τέλος της εγκατάστασης.

Όταν επιλέξετε το Kernels θα βρεθείτε στον παρακάτω διάλογο, όπου και θα διαλέξετε το… μοναδικό Kernel που υπάρχει, τον GENERIC. Ο διάλογος υπάρχει από την εποχή που το FreeBSD είχε διαφορετικό πυρήνα για μηχανήματα με ένα επεξεργαστή (Uniprocessor) και για πολλούς (SMP).

Επίσης όταν φτάσετε στο διάλογο Documentation (docuser), θα δείτε:

Εδώ προφανώς επιλέξτε Αγγλικά και Ελληνικά. Και ελάτε να μας βοηθήσετε στην ολοκλήρωση της μετάφρασης του FreeBSD Documentation (shameless plug).

Τέλος όταν φτάσετε στην επιλογή του src, θα δείτε:

Χρησιμοποιήστε την επιλογή ALL για να εγκαταστήσετε όλο τον πηγαίο κώδικα του FreeBSD. Καθώς μαθαίνετε το σύστημα θα τον χρειαστείτε για να δημιουργήσετε δικό σας πυρήνα. Το FreeBSD βασίζεται στον πηγαίο του κώδικα και αν δεν το έχετε εγκατεστημένο (μαζί με τον system compiler) θα σας κοροϊδεύουμε..

Τελειώνοντας με όλες τις επιλογές του κεντρικού διαλόγου, επιλέγετε Exit (πρώτη επιλογή) και είμαστε έτοιμοι για την αντιγραφή αρχείων.

Αντιγραφή Αρχείων

Στον επόμενο διάλογο, καλούμαστε να επιλέξουμε το μέσο εγκατάστασης (προφανώς CD/DVD) και να ξεκινήσουμε την αντιγραφή αρχείων:

Έχουμε τέλος και την προειδοποίηση ότι πρόκειται να δημιουργηθούν τα partitions που επιλέξαμε στο δίσκο – με ότι συνέπειες μπορεί αυτό να έχει στα δεδομένα που τυχόν υπάρχουν ήδη. Σημειώστε ότι μέχρι αυτό το σημείο στο δίσκο δεν έχει γραφτεί ακόμα τίποτα, και μπορούμε να σταματήσουμε χωρίς πρόβλημα. Και φυσικά καλό είναι να έχουμε αντίγραφα ασφαλείας των δεδομένων του δίσκου μας εφόσον έχουμε και άλλα partitions.

Απαντώντας yes η εγκατάσταση συνεχίζεται εντελώς αυτόνομα για λίγη ώρα. Με την ολοκλήρωση της εμφανίζεται το παρακάτω:

17Η αντιγραφή αρχείων έχει ολοκληρωθεί και μένει μόνο να γίνουν λίγες αρχικές ρυθμίσεις πριν επανεκκινήσουμε στο νέο μας σύστημα.

Ρύθμιση Κάρτας Δικτύου

Ξεκινάμε απαντώντας YES για να ρυθμίσουμε το δίκτυο μας:

Η πρώτη ερώτηση αφορά την ενεργοποίηση του IPv6. Αν δεν έχετε IPv6, απαντήστε NO:

Αν πάλι το δίκτυο σας διαθέτει DHCP για αυτόματη ανάκτηση διευθύνσεων δικτύου – και δεν σας ενοχλεί ο server σας να παίρνει διευθύνσεις δυναμικά, μπορείτε να απαντήσετε YES στην επόμενη ερώτηση. Εμείς θα απαντήσουμε NO και θα σας δείξουμε αναλυτικά και τις ρυθμίσεις.

Ο διάλογος των ρυθμίσεων δικτύου είναι ο παρακάτω:

Συμπληρώστε το διάλογο σύμφωνα με τις ρυθμίσεις του δικτύου σας. Gateway είναι η διεύθυνση στην οποία βρίσκεται ο ADSL router σας. Name server είναι ο DNS Server του δικτύου σας και μπορείτε να βάλετε συνήθως είτε τη διεύθυνση του router σας είτε το DNS που σας δίνει ο παροχέας σας Internet. Προσέξτε να μην βάλετε στο IPv4 Address διεύθυνση που χρησιμοποιείται ήδη από κάποιο άλλο μηχάνημα. Το netmask θα είναι 255.255.255.0 για την κλάση (C) του δικτύου που φτιάχνουμε. Για όνομα του υπολογιστή και domain μπορείτε να βάλετε δικά σας. Πιέστε το πλήκτρο TAB μέχρι να φωτιστεί το ΟΚ και πιέστε enter.

Σημείωση: Δεν μπορείτε σε αυτό το διάλογο να ρυθμίσετε ασύρματη κάρτα δικτύου!

Το παρακάτω μήνυμα μας καλεί να ενεργοποιήσουμε την κάρτα δικτύου άμεσα. Για τη δική μας εγκατάσταση, δεν έχει ιδιαίτερη σημασία ότι και να επιλέξετε.

Ρύθμιση Gateway

Για την ώρα, δεν θέλουμε το μηχάνημα μας να λειτουργεί ως gateway:

Ρύθμιση Inetd

Επίσης δεν θέλουμε να ενεργοποιήσουμε το Inetd:

Τι είναι ο inetd; Ο inetd (Internet Superserver daemon) είναι ένα πρόγραμμα που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να ξεκινάει διάφορες υπηρεσίες (εξυπηρετητές) μόνο όταν είναι απαραίτητες. Σκεφτείτε για παράδειγμα το εξής: Έχετε ένα μηχάνημα με βασικό σκοπό τη χρήση του ως desktop. Σε ορισμένες περιπτώσεις όμως θέλετε να τρέχετε ένα web και ftp server για κάποιες δοκιμές που κάνετε. Οι επιλογές που έχετε είναι:

  • Να ρυθμίσετε τις υπηρεσίες αυτές να ξεκινάνε αυτόματα με την εκκίνηση του μηχανήματος. Όμως θα εκτελούνται συνέχεια ακόμα και όταν δεν τις χρησιμοποιείτε.
  • Να ρυθμίσετε τις υπηρεσίες αυτές ώστε να τις ξεκινάτε χειροκίνητα κάθε φορά που τις χρειάζεστε.
  • Να ρυθμίσετε τον inetd ώστε να τις ξεκινάει αυτόματα μόλις ανιχνεύσει ότι κάποιος προσπαθεί να τις χρησιμοποιήσει.

Πως λειτουργεί ο inetd; Ο inetd αναλαμβάνει να “ακούει” στις θύρες (ports) που κανονικά χρησιμοποιούν αυτές οι υπηρεσίες. Στο παράδειγμα μας, ο inetd θα ακούει στις θύρες 80 (web) και 21 (ftp). Αν λάβει κάποια απαίτηση στη θύρα 80 θα ξεκινήσει τον web server για να την εξυπηρετήσει. Παρόμοια, αν λάβει αντίστοιχα στη θύρα 21 θα ξεκινήσει τον ftp server. Οι υπηρεσίες αυτές θα τερματίσουν αυτόματα λίγο μετά το τέλος της εξυπηρέτησης.

Όπως καταλαβαίνετε, δεν έχει νόημα να βάλουμε τον inetd να εκτελεί υπηρεσίες που χρειαζόμαστε συνέχεια. Για παράδειγμα σε ένα μηχάνημα που λειτουργεί ως κανονικός web server και δέχεται συνέχεια κλήσεις ο inetd θα προκαλούσε άσκοπη καθυστέρηση ανοιγοκλείνοντας συνέχεια την υπηρεσία. Το inetd το χρησιμοποιούμε για υπηρεσίες με χαμηλό φόρτο / περιστασιακή χρήση.

Παραδοσιακά ο inetd χρησιμοποιείται για μια σειρά από μικρές υπηρεσίες όπως το finger, το telnet και άλλες. Στις μέρες μας κανείς συνήθως δεν τις ενεργοποιεί αυτές (και πολλές φορές προκαλούν και προβλήματα ασφαλείας) οπότε είναι σκόπιμο να κρατήσουμε τον inetd ανενεργό στη διαδικασία εγκατάστασης. Αν χρειαστεί φυσικά μπορούμε να τον ενεργοποιήσουμε αργότερα (όπως και οτιδήποτε άλλο δεν έχουμε ενεργοποιήσει εδώ).

Ρύθμιση SSH

Θέλουμε φυσικά να ενεργοποιήσουμε το SSH login:

To SSH (Secure SHell) είναι ένα πρότυπο επικοινωνίας που επιτρέπει μέσω ασφαλούς σύνδεσης (κρυπτογραφημένης) να αποκτήσουμε απομακρυσμένη πρόσβαση (μέσω δικτύου, Internet…) σε ένα μηχάνημα. Αν και το όνομα του περιέχει τη λέξη shell που σημαίνει κέλυφος και υπονοεί ότι μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε για να αποκτήσουμε πρόσβαση στη γραμμή εντολών του μηχανήματος, στην πραγματικότητα μέσω ssh μπορούμε να έχουμε και άλλες υπηρεσίες. Συνηθισμένη είναι επίσης η αντιγραφή αρχείων (secure copy, scp) που μπορεί να υποκαταστήσει το παλιό πρότυπο ftp (που δεν παρέχει καλή ασφάλεια). Τέλος υπάρχουν τρόποι να χρησιμοποιηθεί το ssh για να γίνει μια ασφαλής επικοινωνία μιας άλλης υπηρεσίας μέσω Internet (ssh tunneling). Για την ώρα θα μας απασχολήσει το ssh μόνο όσο αφορά τη δυνατότητα ασφαλούς απομακρυσμένης σύνδεσης στην γραμμή εντολών.

Ρύθμιση FTP

Δεν θέλουμε να κάνουμε το μηχάνημα μας FTP Server. Αν το θελήσουμε αργότερα, θα προτιμήσουμε να χρησιμοποιήσουμε κάποιο FTP Server από τα ports, σε σχέση με αυτόν που έρχεται με το βασικό σύστημα:

Υπηρεσίες NFS

Επίσης δεν μας ενδιαφέρει ακόμα να κάνουμε το μηχάνημα μας NFS Server:

Ο NFS server χρησιμοποιείται για διαμοιρασμό αρχείων μεταξύ μηχανημάτων UNIX. Είναι καλύτερο να τον ενεργοποιήσουμε μετά την εγκατάσταση καθώς χρειάζεται και άλλες ρυθμίσεις που δεν είναι σκόπιμο να κάνουμε τώρα.

Δεν μας πειράζει ωστόσο να ενεργοποιήσουμε από τώρα την επιλογή NFS Client η οποία έτσι και αλλιώς δεν απαιτεί καμιά έξτρα ρύθμιση:

Ρύθμιση Κονσόλας

Ήρθε η ώρα να κάνουμε κάποιες μικρο-ρυθμίσεις στην κονσόλα μας, απαντώντας YES:

Εμφανίζεται ο παρακάτω διάλογος:

Αρχικά πάμε στην επιλογή font και βάζουμε αυτή που φαίνεται παρακάτω:

Επιστρέφοντας, πάμε στην επιλογή keymap και βάζουμε την παρακάτω:

Επιστρέφοντας και από εδώ, πάμε στην επιλογή ttys και βάζουμε την παρακάτω:

Το ISO8859-7 που επιλέξαμε εδώ είναι το παλιό “κακό” ελληνικό encoding. Τη δεδομένη στιγμή το FreeBSD σε περιβάλλον κονσόλας έχει ελλιπή υποστήριξη για UTF-8. Ωστόσο το UTF-8 δουλεύει άψογα σε περιβάλλον X-Windows (και σε Χ-terminal ή ακόμα και μέσω ssh) και πρόκειται να το χρησιμοποιήσουμε. Η ρύθμιση που κάνουμε εδώ για 8859-7 έχει μικρή σημασία. Τα προγράμματα και το σύστημα αρχείων (UFS2) του FreeBSD δεν έχουν πρόβλημα με την UTF-8 κωδικοποίηση

Δεν χρειάζεται να κάνουμε άλλες ρυθμίσεις για την κονσόλα, οπότε επιλέγουμε exit στον αρχικό διάλογο System Console Configuration και πάμε να ρυθμίσουμε την ζώνη ώρας.

Ρύθμιση Ζώνης Ώρας

Θα δούμε την παρακάτω ερώτηση, στην οποία φυσικά θα απαντήσουμε YES:

Καθώς στις περισσότερες περιπτώσεις το ρολόι του BIOS του υπολογιστή μας είναι ρυθμισμένο σε τοπική ώρα, η συνήθης απάντηση στην παρακάτω ερώτηση είναι το NO:

Στους επόμενους τρεις διαλόγους θα επιλέξουμε τις προφανείς απαντήσεις: Europe, Greece και YES!

Ενεργοποίηση και Έλεγχος Mouse

Εδώ μπορούμε πλέον να ενεργοποιήσουμε και να ελέγξουμε το ποντίκι μας. Το ποντίκι μπορεί να χρησιμοποιηθεί ακόμα και στο text mode! Αν έχουμε ποντίκι USB θα πρέπει να απαντήσουμε NO στην παρακάτω ερώτηση. Αν κάνετε εγκατάσταση σε Virtual Machine, να ξέρετε ότι το VirtualBox και το VMware χρησιμοποιούν εξομοίωση PS/2 οπότε θα πρέπει να απαντήσετε YES.

Στο διάλογο που ακολουθεί, επιλέγουμε Enable. Ακόμα και αν το ποντίκι σας δεν κινείται, απαντήστε YES. Δεν έχει σημασία για την ώρα.

Μην Εγκαταστήσετε Πακέτα!

Θα εγκαταστήσουμε προγράμματα από τα ports και σίγουρα πιο καινούριες εκδόσεις από αυτές που έχει μέσα το CD. Οπότε απαντήστε με NO στην παρακάτω ερώτηση:

Προσθήκη Χρήστη

Θα πρέπει να προσθέσετε ένα τουλάχιστον απλό χρήστη στο σύστημα σας για να κάνετε την κανονική καθημερινή εργασία σας με αυτό το λογαριασμό. Σε αντίθεση με αυτά που ξέρετε από "άλλα λειτουργικά", στα UNIX συστήματα ο κωδικός διαχειριστή (root) χρησιμοποιείται μόνο όταν κάνουμε διαχείριση και αλλαγές στο σύστημα μας και ποτέ για κανονική χρήση! Θα επιλέξουμε λοιπόν YES και User στους δύο επόμενους διαλόγους:

Στο διάλογο που ακολουθεί, συμπληρώνουμε όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για τη δημιουργία του χρήστη:

Εδώ πρέπει να κάνουμε ορισμένες παρατηρήσεις:

Το όνομα (username) του νέου χρήστη είναι… user. Βάλτε βέβαια ένα της προτίμησης σας.

Το User ID (αναγνωριστικός αριθμός) του χρήστη είναι το 1001. Αυτό προτείνει το σύστημα αλλά αν θέλετε μπορείτε να το αλλάξετε. Συνιστούνται οι αριθμοί από το 1000 και πάνω. Δεν έχετε πρακτικά λόγο να το αλλάξετε τώρα εκτός αν θέλετε να ταιριάζει ακριβώς ο λογαριασμός που φτιάχνετε με κάποιο άλλο αντίστοιχο σε άλλο Unix/Linux μηχάνημα του δικτύου σας. Αυτό έχει νόημα αν χρησιμοποιείτε για παράδειγμα NFS.

Ορίσαμε ότι ο νέος χρήστης θα ανήκει στο group (ομάδα) wheel. Στο FreeBSD μόνο οι χρήστες που ανήκουν στην ομάδα wheel έχουν δικαίωμα να χρησιμοποιήσουν την εντολή su για να πάρουν δικαιώματα υπερχρήστη (root). Την ομάδα wheel μπορείτε να την βάλετε είτε ως βασική ομάδα στο Group είτε ως δευτερεύουσα στο Member groups.

Δεν χρειάζεται να αλλάξετε συνήθως το home directory.

Το κέλυφος (shell) είναι το πρόγραμμα που δέχεται τις εντολές στο περιβάλλον της κονσόλας (τερματικό) καθώς και στα X-terminals. Το προεπιλεγμένο για το νέο χρήστη είναι το /bin/sh. To βασικό σύστημα περιέχει επίσης το C-shell (/bin/csh). Δεν χρειάζεται να το αλλάξετε τώρα, ειδικά αν θέλετε να χρησιμοποιήσετε το γνωστό από το Linux bash. Το bash δεν ανήκει στο βασικό σύστημα του FreeBSD και πρέπει να το εγκαταστήσουμε μέσω πακέτου ή ports.

Επιλέξτε ένα καλό password. Μη βάλετε κάτι προβλέψιμο (τηλέφωνα, ημερομηνίες γέννησης, 1234 – το οποίο εμφανώς έχω βάλει στην παραπάνω εικόνα). Καλύτερα να μην είναι κανονική λέξη (που μπορεί να βρεθεί σε λεξικό) και επίσης φροντίστε να είναι τουλάχιστον οκτώ χαρακτήρες.

Τελειώνοντας, χρησιμοποιήστε το TAB όσες φορές χρειάζεται για να πάτε στο ΟΚ και πιέστε Enter. Στο διάλογο “User And Group Management” που θα εμφανιστεί ξανά, επιλέξτε Exit. (Εκτός αν θέλετε να εισάγετε και άλλους χρήστες, οπότε επαναλάβετε την διαδικασία)

Ορισμός Κωδικού root

Πρέπει τώρα να επιλέξετε ένα κωδικό για το χρήστη root. Εννοείται ότι ισχύουν όσα είπαμε παραπάνω για την ασφάλεια των κωδικών πρόσβασης. Και φυσικά αυτός είναι ο πλέον κρίσιμος κωδικός:

Ολοκλήρωση της Εγκατάστασης και Επανεκκίνηση

Είμαστε κοντά στην ολοκλήρωση της βασικής εγκατάστασης! Στην επόμενη ερώτηση απαντάμε NO αφού δεν χρειάζεται να κάνουμε κάποια άλλη ρύθμιση τώρα. Μπορούμε να αλλάξουμε ξανά ρυθμίσεις όταν εκκινήσουμε στο νέο μας σύστημα:

Και είμαστε έτοιμοι για την επανεκκίνηση, αφού βγάλουμε και το CD:

Πρώτη Εκκίνηση

Με την ολοκλήρωση της εγκατάστασης, θα δούμε τα μηνύματα της πρώτης εκκίνησης:

Στην παραπάνω εικόνα βλέπουμε τη δημιουργία των κλειδιών SSH του μηχανήματος μας. Αυτό γίνεται μόνο στην πρώτη εκκίνηση του SSH server. Μετά από λίγο θα βρεθούμε στη γνωστή εικόνα login:

Το σύστημα μας είναι έτοιμο για λειτουργία! Μπορείτε να εισέλθετε ως κανονικός χρήστης ή ως root:

Πριν κάνετε οτιδήποτε με το σύστημα σας, καλό είναι να εγκαταστήσετε τις πιθανές κρίσιμες ενημερώσεις και ενημερώσεις ασφαλείας του βασικού συστήματος. Εισέλθετε ως root και πληκτρολογήστε (Η # είναι μέρος του prompt που δείχνει ότι έχετε εισέλθει ως root, όχι κάτι που πρέπει να πληκτρολογήσετε!):

# freebsd-update fetch install

Μετά την εγκατάσταση των ενημερώσεων, μπορείτε να τερματίσετε το σύστημα σας χρησιμοποιώντας την εντολή shutdown:

# shutdown -p now

Η εγκατάσταση του βασικού συστήματος έχει ολοκληρωθεί. Σε επόμενα άρθρα θα δούμε πως μπορούμε να εγκαταστήσουμε βασικές εφαρμογές κονσόλας, να ρυθμίσουμε το περιβάλλον χρήστη και να αρχίσουμε να χρησιμοποιούμε το σύστημα μας αποδοτικά.

16 Responses to “Εγκατάσταση FreeBSD – Μέρος 1ο”

  1. andreas | 07/09/2011 at 15:37

    Τέτοια άρθρα θέλω, πάω για εγκατάσταση, ευχαριστώ!!!

  2. giwrg98 | 08/09/2011 at 01:28

    Άξιος! Άξιος!

  3. NlightNFotis | 08/09/2011 at 13:37

    Noob question incoming: Για πιο λόγο κάποιος να προτιμήσει το BSD έναντι κάποιας διανομής Linux όπως είναι το Slackware ή το Debian.

    • r3cl3ss | 08/09/2011 at 13:40

      Ωχ, άκυρη ερώτηση, δεν διάβασα το άρθρο από την αρχή του και πήγα κατευθείαν από την μέση και κάτω…

  4. Jerrak0s | 12/09/2011 at 23:27

    Aπλά απίστευτο το άρθρο.Τρομερή επεξήγηση και τεκμηριωση. Εύκολο για κάθε αρχάριο . Installation σε 5 λεπτά.

  5. asp | 26/09/2011 at 19:53

    καλησπερα!

    εχω κολησει στο σημειο Πρώτη Εκκίνηση.

    μου γραφει

    Verifying DMI Pool Data ….
    Boot from CD:
    DISK BOOT FAILURE,INSERT SYSTEM DISK AND PRESS ENTER

    εχω ακολουθησει ακριβως το κειμενο,αλλα δεν δουλευει,
    just ask for help.

    • sonic2000gr | 26/09/2011 at 23:04

      Φαίνεται να μην έχει γραφεί το boot sector. Χρησιμοποιήσες την επιλογή “Standard – Install a standard MBR” στον αντίστοιχο διάλογο; Είδες κάποιο άλλο μήνυμα λάθους; Η αντιγραφή όλων των αρχείων έγινε κανονικά; Μόνο με αυτό το μήνυμα δεν μπορώ να σε βοηθήσω.

  6. MINDoSOFT | 30/09/2011 at 14:38

    Τρομέρο άρθρο! sonic2000gr thanks for showing us the BSD way!

  7. themis13gr | 24/10/2011 at 20:15

    Καταρχήν συγχαρητήρια για το άρθρο σου sonic2000gr είναι πραγματικά πολύ καλό!!!
    Έχω ένα πολύ μικρό, μικρό, μικρό, μικρούτσικο προβληματάκι και θα χρειαστώ την σοφία σου για να το λύσω. :)
    Πήρα λοιπόν και εγώ την απόφαση να εγκαταστήσω το FreeBSD σε εικονικό μηχάνημα χρησιμοποιώντας το VMware.
    Ακολούθησα τα βήματα σου και ως ήταν φυσικό μετά από λίγο η εγκατάσταση είχε ολοκληρωθεί και είχα συνδεθεί ως root. Το επόμενο βήμα ήταν να κάνω τον έλεγχο για πιθανές ενημερώσεις και να τις εγκαταστήσω, ως πιστός και σεμνός αναγνώστης πληκτρολογώ την εντολή, πατάω enter και μετά από λίγο μου βγάζει το παρακάτω μήνυμα.
    Looking up update. FreeBSD.org mirrors… none found.
    Fetching public key from update.FreeBSD.org… failed.
    No mirrors remaining, giving up.
    Παρόμοια και αν δοκιμάσω να ενημερώσω την λίστα με τα ports
    Looking up portsnap. FreeBSD.org mirrors… none found.
    Fetching public key from portsnap.FreeBSD.org… failed.
    No mirrors remaining, giving up.
    Υποθέτω ότι το πρόβλημα δημιουργείται από λάθος δικό μου στις ρυθμίσεις του network με συνέπεια να μην συνδέεται στο internet.
    Στο VMware είναι ρυθμισμένο σε NAT.
    Έκανα διάφορες δοκιμές χωρίς όμως επιτυχία. :(

  8. sonic2000gr | 24/10/2011 at 21:15

    Απλά, δεν έχεις δίκτυο. Βάλε το δίκτυο στο bridge. Αν το router σου είναι ρυθμισμένο για DHCP και έχεις επιλέξει αντίστοιχα DHCP κατά την εγκατάσταση, θα πάρεις IP και θα είσαι ΟΚ. Αυτός είναι ο ευκολότερος τρόπος. Αν είχες βάλει στατικές ρυθμίσεις κατά την εγκατάσταση, άλλαξε την γραμμή ifconfig_…= σε ifconfig_…=”DHCP”

  9. themis13gr | 24/10/2011 at 23:08

    Σε ευχαριστώ πάρα πολύ για την άμεση απάντηση σου!
    Το έβαλα στο bridge (να επιλέξω και το replicate physical network connection state;)
    Το router μου είναι ρυθμισμένο στο DHCP και ρύθμισα και το FreeBSD μέσω του sysinstall να λειτούργει το DHCP.
    Από εκεί και πέρα δεν κατάλαβα τι πρέπει να κάνω.

  10. sonic2000gr | 24/10/2011 at 23:10

    Μετά από αυτό θα πρέπει να πάρεις διεύθυνση. Αν θες δοκίμασε από την γραμμή εντολών ως root δίνοντας dhlclient π.χ. dhclient em0 να δεις αν πάρεις διεύθυνση. Το οποίο φυσικά πρέπει να γίνεται και με μια επανεκκίνηση.

  11. themis13gr | 24/10/2011 at 23:31

    Δυστυχώς τίποτα…
    Αν θες ρίξε μια ματιά στις παρακάτω φωτογραφίες μήπως βγάλεις κάποια άκρη.
    http://img839.imageshack.us/img839/3186/freebsdz.jpg
    http://img805.imageshack.us/img805/2074/freebsd2.jpg

  12. sonic2000gr | 24/10/2011 at 23:52

    Η δεύτερη φώτο δείχνει να έχεις βάλει στατικές ρυθμίσεις. Κάνε edit το /etc/rc.conf και βάλε ifconfig_em0=”DHCP” και κάνε επανεκκίνηση (ή αν θες /etc/rc.d/netif restart – καλύτερα επανεκκίνηση για σιγουριά). Σβήσε επίσης τη γραμμή defaultrouter από το rc.conf.

  13. themis13gr | 25/10/2011 at 00:51

    Επιτέλους μετά από αρκετές δοκιμές δούλεψε τελικά στο ΝΑΤ.
    Σε ευχαριστώ πάρα πολύ για την βοήθεια σου αν δεν ήσουν εσύ δεν πρόκειται να είχα βγάλει άκρη.
    Ήρθε η ώρα για τα ports!!!! Έχει ξενύχτι σήμερα.

  14. Dr.Paneas | 24/02/2012 at 09:51

    Εβαλα στον φορητό Windows 7, FreeBSD και BackTrack. Όσοι χάσετε το FreeBSD με τον grub2, προσθέστε στο /boot/grub/grub.cfg:

    menuentry “FreeBSD”
    {
    insmod ufs2
    set root='(hd0,μπουγατσα)’
    chainloader +1
    }

    όπου μπουγάτσα=το partition του δισκου που εχετε το freebsd (πχ /dev/sda3) θα βαλεις το 3.

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.

Σύνδεση

Αρχείο δημοσιεύσεων