Το προφίλ μας στο Google Plus
2

Προσωπικό cloud με το openSUSE, μέρος 1

Έχετε ποτέ αναρωτηθεί τι εννοεί κάποιος που λέει ότι διαθέτει server ή/και storage στο cloud; Μην προσπαθήσετε να δώσετε μια επεξηγηματική ή έστω ικανοποιητικά γενική απάντηση. Πολύ απλά, ο φίλος μας εννοεί ότι χρησιμοποιεί τον υπολογιστή και τα μέσα αποθήκευσης Κάποιου Άλλου (TM) — κι ας μην το συνειδητοποιεί. Αν είσαστε από εκείνους που *δεν* σνομπάρουν τα οφέλη του cloud αλλά την ίδια στιγμή η ιδέα του να χρησιμοποιείτε ξένους πόρους δεν σας πολυαρέσει, αυτό το μίνι αφιέρωμα είναι για εσάς.

Ευθύς εξαρχής ξεκαθαρίζουμε ότι είμαστε φανατικοί οπαδοί του cloud. Για το περιοδικό κι όχι μόνο χρησιμοποιούμε εικονικούς servers, χώρους αποθήκευσης και υπηρεσίες λογισμικού που κατοικούν Εκεί Έξω (TM), στο cloud. Την ίδια στιγμή όμως μας αρέσει –και μας βολεύει– να έχουμε κι ένα μίνι, προσωπικό cloud, το οποίο δεν βρίσκεται ψηλά στον ουρανό αλλά κάπου εδώ κοντά, στο τοπικό δίκτυο της Parabing Creations. Και για να γίνουμε λίγο πιο συγκεκριμένοι, μιλώντας για “προσωπικό cloud” έχουμε κατά νου ένα φυσικό μηχάνημα ικανό να φιλοξενεί δύο ή περισσότερους εικονικούς υπολογιστές, οι οποίοι προσφέρουν ένα πλήθος υπηρεσιών. Ποιες μπορεί να ‘ναι αυτές οι υπηρεσίες; Παραθέτουμε μερικά μόνο παραδείγματα: name server, proxy cache, database server, file server, Tor relay/middlebox, media server, Dropbox node, OpenVPN server, web server κ.ο.κ.

Για τους πειραματισμούς κατά την προετοιμασία άρθρων, για ορισμένες βασικές υπηρεσίες που χρειαζόμαστε στο τοπικό δίκτυο, όπως επίσης και για καθαρή διασκέδαση, στο παρελθόν έχουμε αρκετές φορές διαμορφώσει ένα PC ώστε ν’ αναλαμβάνει καθήκοντα virtualization host. Μετά από μια σειρά τυχαίων περιστατικών που συνέβησαν σχετικά πρόσφατα, εδώ και λίγες μέρες το εν λόγω PC τρέχει το openSUSE LEAP και για το virtualization βασίζεται στην τεχνολογία του KVM.

Το openSUSE εξ ορισμού εγκαθίσταται με περιβάλλον γραφικών (π.χ., KDE ή GNOME). Αν ο χρήστης το επιθυμεί μπορεί να έχει το λειτουργικό σύστημα χωρίς GUI, δηλαδή ως “καθαρόαιμο” server OS. Άλλωστε τα KVM VMs δεν χρειάζονται τοπικό display, είναι προσβάσιμα μέσω δικτύου και φυσικά δεν απαιτούν περιβάλλον γραφικών από πλευράς host OS. Το ίδιο ισχύει και για τις εργασίες της δημιουργίας και της μετέπειτα διαχείρισης των VMs: Όλες είναι δυνατόν να πραγματοποιούνται είτε από τη γραμμή εντολής είτε με τη βοήθεια του κατάλληλου graphical client, ο οποίος τρέχει σε άλλο μηχάνημα.

Στο σημείο αυτό κάποιος θα μπορούσε να εγείρει ένσταση για τη χρήση του openSUSE ως host OS — κι αν αναφωνούσε κάτι σαν “Objection, Your Honor!” θα ήταν το ίνδαλμά μας. Θα ερωτούσαμε, τότε, ” On what grounds?”, και μάλλον θα μας απαντούσε με ένα ελαφρώς ειρωνικό “Relevance?”. Το ερώτημα εδώ είναι γιατί να καταφύγουμε στο openSUSE με GUI, αντί σ’ ένα περισσότερο server-oriented λειτουργικό, όπως, π.χ., είναι το Ubuntu Server LTS. Κι αν σώνει και καλά θέλαμε κάποιου είδους GUI από πλευράς host OS, θα μπορούσαμε να στραφούμε στο εξειδικευμένο Proxmox VE, το οποίο μεταξύ άλλων παρέχει κι ένα εύχρηστο web panel. Η ένσταση λοιπόν είναι 101% έγκυρη. Μάλιστα πριν το openSUSE, από το ίδιο PC είχαν περάσει τα Ubuntu Server και Proxmox VE. Ο λόγος που αυτή τη φορά επιλέξαμε το openSUSE, ήταν γιατί συνειδητοποιήσαμε ότι συχνά θα θέλουμε να χρησιμοποιούμε το μηχάνημα κι ως σύστημα desktop. Η αντίστοιχη εκδοχή του Ubuntu είναι μια χαρά γ’ αυτό το σκοπό, επειδή όμως το openSUSE έχει μια ξεχωριστή θέση στην καρδιά μας και προσφάτως κυκλοφόρησε και η νέα έκδοση (42.1 LEAP), αποφασίσαμε τελικά να πάμε μ’ αυτό.

Στη συνέχεια βλέπουμε τη διαδικασία εγκατάστασης του openSUSE LEAP κι αμέσως μετά παραθέτουμε τις βασικές ρυθμίσεις που αξίζει να γίνουν στο λειτουργικό. Αν μας ακολουθήσετε, προς το τέλος του άρθρου θα έχετε ένα πλήρες σύστημα desktop για καθημερινή χρήση, το οποίο όμως έχει να προσφέρει πολλά περισσότερα απ’ όσα γίνονται άμεσα αντιληπτά. Στο δεύτερο και τελευταίο άρθρο της μίνι σειράς συνεχίζουμε με την εγκατάσταση της υποδομής virtualization και βλέπουμε πώς δημιουργούμε και διαχειριζόμαστε εικονικές μηχανές.

Προδιαγραφές συστήματος κι εγκατάσταση openSUSE
Το PC στο οποίο έγινε η εγκατάσταση διαθέτει έναν διπύρηνο επεξεργαστή Intel Core i3 με hyper-threading, επομένως σε λειτουργικό σύστημα κι εφαρμογές εμφανίζεται ως τετραπύρηνος. Η μνήμη RAM ανέρχεται στα 8GB κι αν η μητρική το επέτρεπε θα προσθέταμε άλλα οκτώ. Ωστόσο ακόμη και μ’ αυτά τα σχετικά μέτρια χαρακτηριστικά, το μηχάνημα αποδίδει μια χαρά για τις ανάγκες μας: με συνετές ρυθμίσεις έχουμε καταφέρει να τρέχουμε άνετα έως και 6 VMs, ταυτόχρονα. Κατά τα άλλα, το PC διαθέτει μία μόνο κάρτα Gigabit Ethernet (μπροστά της έχει το pfSense box του τοπικού μας δικτύου) και τη στιγμή της εγκατάστασης διέθετε έναν μόνο δίσκο, χωρητικότητας 750GB. Λίγο μετά την εγκατάσταση του λειτουργικού προσθέσαμε κι έναν δεύτερο δίσκο, χωρητικότητας 1TB. Στο συγκεκριμένο δίσκο δώσαμε αποκλειστική κι απευθείας πρόσβαση σε ένα από τα VMs του openSUSE — αλλά επ’ αυτού θα συζητήσουμε αργότερα.

Σημείωση. Από τον virtualization host που φτιάχνουμε απουσιάζουν δυνατότητες όπως live migration, live backups, clustering κ.ά. Ακόμη και με ένα πιο εξειδικευμένο λειτουργικό σύστημα, όπως είναι το Proxmox VE ή το vSphere Hypervisor, για κάποιες από τις προαναφερθείσες δυνατότητες θα απαιτούταν εξειδικευμένο, ακριβό hardware (και περισσότερα από ένα boxes). Από τη στιγμή όμως που δεν έχουμε τόσο υψηλές απαιτήσεις, ένα τυπικό PC αρκεί. Κι όσο για το φλέγον θέμα του backup, χάρη στην πληθώρα των (φθηνών) προτάσεων online storage, ο κίνδυνος να χάσουμε κρίσιμα δεδομένα ελαχιστοποιείται.

Γενικά, η εγκατάσταση του openSUSE δεν παρουσιάζει κάποια ιδιαιτερότητα. Για μερικά σημεία που αξίζουν της προσοχής μας, δείτε τα screenshots που ακολουθούν και διαβάστε τις αντίστοιχες περιγραφές.

Η προσθήκη εφαρμογών κι εργαλείων, η ανανέωσή τους αλλά και οι αναβαθμίσεις του openSUSE, είναι εργασίες που θέλουμε να γίνονται από online repositories κι όχι από κάποιο φυσικό μέσο όπως, π.χ., το DVD ή το USB της εγκατάστασης. Τα online repositories μπορούμε βεβαίως να τα ενεργοποιήσουμε αργότερα, μετά την εγκατάσταση του λειτουργικού -- ή ακόμη και σ' αυτό το πρώιμο στάδιο της διαδικασίας.

Η προσθήκη εφαρμογών κι εργαλείων, η ανανέωσή τους αλλά και οι αναβαθμίσεις του openSUSE, είναι εργασίες που θέλουμε να γίνονται από online repositories κι όχι από κάποιο φυσικό μέσο όπως, π.χ., το DVD ή το USB της εγκατάστασης. Τα online repositories μπορούμε βεβαίως να τα ενεργοποιήσουμε αργότερα, μετά την εγκατάσταση του λειτουργικού — ή ακόμη και σ’ αυτό το πρώιμο στάδιο της διαδικασίας.

Ο installer του openSUSE προτείνει μια διευθέτηση του πρώτου δίσκου σε διαμερίσματα (partitions), τα οποία διαμορφώνονται κατά το σύστημα αρχείων XFS (το /home) αλλά και κατά το BtrFS (διάφορα subvolumes κάτω από το /). Το BtrFS δείχνει να είναι το μέλλον για τα συστήματα αρχείων του Linux και κατά πολλούς αποτελεί το αντίπαλο δέος του ZFS. Προς το παρόν δεν κρίνεται ως αρκετά αξιόπιστο ώστε να 'ναι η προεπιλογή στις διανομές Linux, αλλά βελτιώνεται διαρκώς. Για το PC μας, πάντως, πραγματικά δεν υπάρχει λόγος ν' αγχωνόμαστε και με χαρά αποδεχόμαστε την πρόταση του installer. (Σημείωση: Το screenshot προέρχεται από VMware VM κι όχι από το ίδιο το μηχάνημα της εγκατάστασης.)

Ο installer του openSUSE προτείνει μια διευθέτηση του πρώτου δίσκου σε διαμερίσματα (partitions), τα οποία διαμορφώνονται κατά το σύστημα αρχείων XFS (το /home) αλλά και κατά το BtrFS (διάφορα subvolumes κάτω από το /). Το BtrFS δείχνει να είναι το μέλλον για τα συστήματα αρχείων του Linux και κατά πολλούς αποτελεί το αντίπαλο δέος του ZFS. Προς το παρόν δεν κρίνεται ως αρκετά αξιόπιστο ώστε να ‘ναι η προεπιλογή στις διανομές Linux, αλλά βελτιώνεται διαρκώς. Για το PC μας, πάντως, πραγματικά δεν υπάρχει λόγος ν’ αγχωνόμαστε και με χαρά αποδεχόμαστε την πρόταση του installer. (Σημείωση: Το screenshot προέρχεται από VMware VM κι όχι από το ίδιο το μηχάνημα της εγκατάστασης.)

Επιλογή ζώνης ώρας. Μην ξεχάσετε να τσεκάρετε το Hardware Clock Set to UTC. Μόνος λόγος για να μην το κάνετε είναι αν στο PC υπάρχουν ήδη τα Windows και θέλετε dual boot με το openSUSE.

Επιλογή ζώνης ώρας. Μην ξεχάσετε να τσεκάρετε το Hardware Clock Set to UTC. Μόνος λόγος για να μην το κάνετε είναι αν στο PC υπάρχουν ήδη τα Windows και θέλετε dual boot με το openSUSE.

Στην προηγούμενη οθόνη, κάντε ένα κλικ στο κουμπί Other Settings και βεβαιωθείτε ότι το ρολόι του συστήματος συγχρονίζεται όχι χειροκίνητα (manually) αλλά αυτόματα, από NTP server.

Στην προηγούμενη οθόνη, κάντε ένα κλικ στο κουμπί Other Settings και βεβαιωθείτε ότι το ρολόι του συστήματος συγχρονίζεται όχι χειροκίνητα (manually) αλλά αυτόματα, από NTP server.

Επιλογή των online repositories που επιθυμούμε να είναι ενεργά. Ουσιαστικά, αυτά που *δεν* θέλουμε είναι τα δύο DEBUG repositories, εκείνο με τα untested updates -- καθώς κι αυτό με τα sources.

Επιλογή των online repositories που επιθυμούμε να είναι ενεργά. Ουσιαστικά, αυτά που *δεν* θέλουμε είναι τα δύο DEBUG repositories, εκείνο με τα untested updates — καθώς κι αυτό με τα sources.

Επιλογή περιβάλλοντος γραφικών για μετά την εγκατάσταση. Το πλέον δημοφιλές μεταξύ των φίλων του openSUSE είναι το KDE. Όχι τυχαία, αφού η διανομή πάντοτε το υποστήριζε άψογα. Το KDE όμως είναι κάπως βαρύ και μάλλον περιττό για τη χρήση που σκοπεύουμε να κάνουμε, οπότε επιλέγουμε το GNOME.

Επιλογή περιβάλλοντος γραφικών για μετά την εγκατάσταση. Το πλέον δημοφιλές μεταξύ των φίλων του openSUSE είναι το KDE. Όχι τυχαία, αφού η διανομή πάντοτε το υποστήριζε άψογα. Το KDE όμως είναι κάπως βαρύ και μάλλον περιττό για τη χρήση που σκοπεύουμε να κάνουμε, οπότε επιλέγουμε το GNOME.

Οφείλουμε να δημιουργήσουμε τουλάχιστον έναν λογαριασμό απλού χρήστη. Χρειαζόμαστε μόνο έναν και φροντίζουμε ώστε: α) να έχει δικαιώματα διαχείρισης συστήματος (1), β) να λαμβάνει το email του root (2) και γ) μετά την εκκίνηση του λειτουργικού να συνδεόμαστε αυτόματα στο λογαριασμό, χωρίς την πληκτρολόγηση του αντίστοιχου password (3). Οποιαδήποτε απ' αυτές τις επιλογές είναι δυνατόν ν' αλλάξει και μετά την εγκατάσταση.

Οφείλουμε να δημιουργήσουμε τουλάχιστον έναν λογαριασμό απλού χρήστη. Χρειαζόμαστε μόνο έναν και φροντίζουμε ώστε:

  • να έχει δικαιώματα διαχείρισης συστήματος (1),
  • να λαμβάνει το email του root (2),
  • μετά την εκκίνηση του λειτουργικού να συνδεόμαστε αυτόματα στο λογαριασμό, χωρίς την πληκτρολόγηση του αντίστοιχου password (3).

Οποιαδήποτε απ’ αυτές τις επιλογές είναι δυνατόν ν’ αλλάξει και μετά την εγκατάσταση.

Ιδού όλες οι παράμετροι της εγκατάστασης. Πριν ξεκινήσει η διαδικασία έχουμε τη δυνατότητα να τροποποιήσουμε όσες παραμέτρους θέλουμε, ώστε μετά το πέρας της εγκατάστασης το σύστημα να έχει τις ιδιότητες και τη συμπεριφορά που εμείς επιθυμούμε. Μπορούμε, π.χ., να καθορίσουμε το χρόνο παραμονής του μενού του bootloader (1), να φροντίσουμε για την παρουσία συγκεκριμένων προγραμμάτων αμέσως μετά την εγκατάσταση (2), να κανονίσουμε ώστε μετά την εκκίνηση να μην ενεργοποιείται αυτόματα το περιβάλλον γραφικών (3) κ.ά. Δείτε στα δύο επόμενα screenshots δύο παραμέτρους που πάντα θέλουμε να τροποποιούμε.

Ιδού όλες οι παράμετροι της εγκατάστασης. Πριν ξεκινήσει η διαδικασία έχουμε τη δυνατότητα να τροποποιήσουμε όσες παραμέτρους θέλουμε, ώστε μετά το πέρας της εγκατάστασης το σύστημα να έχει τις ιδιότητες και τη συμπεριφορά που εμείς επιθυμούμε. Μπορούμε, π.χ., να καθορίσουμε το χρόνο παραμονής του μενού του bootloader (1), να φροντίσουμε για την παρουσία συγκεκριμένων προγραμμάτων αμέσως μετά την εγκατάσταση (2), να κανονίσουμε ώστε μετά την εκκίνηση να μην ενεργοποιείται αυτόματα το περιβάλλον γραφικών (3) κ.ά. Δείτε στα δύο επόμενα screenshots δύο παραμέτρους που πάντα θέλουμε να τροποποιούμε.

Το openSUSE είναι από τις λίγες διανομές Linux η οποία μετά την εγκατάσταση έχει το firewall ενεργοποιημένο. Όπως βλέπετε το port της υπηρεσίας SSH (για απομακρυσμένες, ασφαλείς συνδέσεις) είναι μπλοκαρισμένο, ενώ και η ίδια η υπηρεσία είναι ανενεργή.

Το openSUSE είναι από τις λίγες διανομές Linux η οποία μετά την εγκατάσταση έχει το firewall ενεργοποιημένο. Όπως βλέπετε το port της υπηρεσίας SSH (για απομακρυσμένες, ασφαλείς συνδέσεις) είναι μπλοκαρισμένο, ενώ και η ίδια η υπηρεσία είναι ανενεργή.

Στον virtualization host χρειαζόμαστε απομακρυσμένη πρόσβαση μέσω SSH, συνεπώς ανοίγουμε το port κι ενεργοποιούμε την υπηρεσία.

Στον virtualization host χρειαζόμαστε απομακρυσμένη πρόσβαση μέσω SSH, συνεπώς ανοίγουμε το port κι ενεργοποιούμε την υπηρεσία.

Αυτή η προειδοποίηση πριν την έναρξη της διαδικασίας εγκατάστασης αποτελεί την τελευταία μας ευκαιρία για αλλαγές. Εμείς είμαστε μια χαρά, οπότε απλά κάνουμε ένα κλικ στο κουμπάκι Install.

Αυτή η προειδοποίηση πριν την έναρξη της διαδικασίας εγκατάστασης αποτελεί την τελευταία μας ευκαιρία για αλλαγές. Εμείς είμαστε μια χαρά, οπότε απλά κάνουμε ένα κλικ στο κουμπάκι Install.

Από εδώ και πέρα δεν έχουμε κάτι να κάνουμε. Μετά από λίγα λεπτά η διαδικασία της εγκατάστασης θα έχει ολοκληρωθεί κι εμείς θα βρισκόμαστε συνδεδεμένοι στο λογαριασμό του χρήστη που προηγουμένως δημιουργήσαμε.

Από εδώ και πέρα δεν έχουμε κάτι να κάνουμε. Μετά από λίγα λεπτά η διαδικασία της εγκατάστασης θα έχει ολοκληρωθεί κι εμείς θα βρισκόμαστε συνδεδεμένοι στο λογαριασμό του χρήστη που προηγουμένως δημιουργήσαμε.

Λεπτομέρειες και στατιστικά κατά την εγκατάσταση πακέτων. Όπως διεφάνη έως τώρα, σε σύγκριση με το Ubuntu το openSUSE αφήνει το χρήστη να βλέπει περισσότερα από την εσωτερική λογική και αρχιτεκτονική του συστήματος. Καθώς θα χρησιμοποιείτε το λειτουργικό, αυτή η αρχική σας υποψία θα μετατραπεί σε βεβαιότητα. Στοιχηματίζουμε ότι το openSUSE θα κερδίσει *και* εσάς.

Λεπτομέρειες και στατιστικά κατά την εγκατάσταση πακέτων. Όπως διεφάνη έως τώρα, σε σύγκριση με το Ubuntu το openSUSE αφήνει το χρήστη να βλέπει περισσότερα από την εσωτερική λογική και αρχιτεκτονική του συστήματος. Καθώς θα χρησιμοποιείτε το λειτουργικό, αυτή η αρχική σας υποψία θα μετατραπεί σε βεβαιότητα. Στοιχηματίζουμε ότι το openSUSE θα κερδίσει *και* εσάς.

Βασικές ρυθμίσεις μετά την εγκατάσταση
Το desktop του GNOME είναι εξαιρετικά απλό και, για το γούστο μας αλλά και για τον προσανατολισμό του μηχανήματος, πολύ καλά κάνει και είναι εξαιρετικά απλό. Ούτως ή άλλως, την περισσότερη ώρα που θα καθόμαστε μπροστά από το συγκεκριμένο PC θα δουλεύουμε με ένα ή περισσότερα παράθυρα τερματικού και με τον λεγόμενο Virt-Manager. Ακριβώς γι’ αυτό, ξεκινάμε φέρνοντας στο panel εφαρμογών ένα παράθυρο για το GNOME Terminal.

Με ένα κλικ στο Activities, πάνω αριστερά στο GNOME desktop, εμφανίζεται μια θυρίδα στην οποία πληκτρολογούμε το όνομα μιας οποιασδήποτε εφαρμογής. Πληκτρολογώντας

Με ένα κλικ στο Activities, πάνω αριστερά στο GNOME desktop, εμφανίζεται μια θυρίδα στην οποία πληκτρολογούμε το όνομα μιας οποιασδήποτε εφαρμογής. Πληκτρολογώντας “terminal” παίρνουμε δύο αποτελέσματα, τα οποία αντιστοιχούν σε δύο προεγκατεστημένες εφαρμογές τερματικού. Αυτή που μας ενδιαφέρει είναι η GNOME Terminal. Παρατηρήστε ότι στα αποτελέσματα πήραμε και το Konsole, που είναι το όνομα της αντίστοιχης εφαρμογής τερματικού για το περιβάλλον του KDE. Το Konsole δεν είναι εγκατεστημένο κι αν κάνουμε το λάθος να το εγκαταστήσουμε μαζί του θα έρθουν και 129 (περίπου) dependencies από τον κόσμο του KDE, εντελώς άχρηστα για το περιβάλλον του GNOME.

Το GNOME Terminal τρέχει και, προκειμένου να έχουμε το αντίστοιχο εικονίδιο μόνιμα στο panel του GNOME, πατάμε στο Activities, κάνουμε δεξί κλικ στο εικονίδιο του GNOME Terminal πάνω στο panel και, τέλος, επιλέγουμε Add to Favorites. Ομοίως προσθέτουμε κι άλλα εικονίδια χρήσιμων ή/και συχνά χρησιμοποιούμενων εφαρμογών, όπως, π.χ., το YaST ή ο Virt-Manager (δεν τον έχουμε εγκαταστήσει ακόμα). Το ίδιο εύκολα απομακρύνουμε εικονίδια εφαρμογών που *δεν* χρησιμοποιούμε συχνά -- και τα εικονίδια του OpenOffice συνήθως φεύγουν πρώτα.

Το GNOME Terminal τρέχει και, προκειμένου να έχουμε το αντίστοιχο εικονίδιο μόνιμα στο panel του GNOME, πατάμε στο Activities, κάνουμε δεξί κλικ στο εικονίδιο του GNOME Terminal πάνω στο panel και, τέλος, επιλέγουμε Add to Favorites. Ομοίως προσθέτουμε κι άλλα εικονίδια χρήσιμων ή/και συχνά χρησιμοποιούμενων εφαρμογών, όπως, π.χ., το YaST ή ο Virt-Manager (δεν τον έχουμε εγκαταστήσει ακόμα). Το ίδιο εύκολα απομακρύνουμε εικονίδια εφαρμογών που *δεν* χρησιμοποιούμε συχνά — και τα εικονίδια του OpenOffice συνήθως φεύγουν πρώτα.

Από τη στιγμή που έχουμε το ωραιότατο τερματικό μας, η επόμενη εργασία που αξίζει να κάνουμε είναι να φρεσκάρουμε τα repositories πακέτων του openSUSE κι αμέσως μετά να εφαρμόσουμε τις όποιες διαθέσιμες αναβαθμίσεις. Αμφότερες οι εργασίες γίνονται και με τη βοήθεια του σχετικού module του YaST, εννοείται όμως ότι σαν το τερματικό δεν έχει.

Για το φρεσκάρισμα των repositories εφαρμογών του openSUSE, πληκτρολογούμε απλά 'sudo zypper ref' (χωρίς τα εισαγωγικά). Το 'ref' αποτελεί συντόμευση του 'refresh'.

Για το φρεσκάρισμα των repositories εφαρμογών του openSUSE, πληκτρολογούμε απλά “sudo zypper ref” (χωρίς τα εισαγωγικά). Το “ref” αποτελεί συντόμευση του “refresh”.

Μετά το φρεσκάρισμα των repositories, τις όποιες διαθέσιμες αναβαθμίσεις πακέτων τις βλέπουμε πληκτρολογώντας 'sudo zypper lu'. Το 'lu' είναι συντόμευση του 'list-updates'.

Μετά το φρεσκάρισμα των repositories, τις όποιες διαθέσιμες αναβαθμίσεις πακέτων τις βλέπουμε πληκτρολογώντας “sudo zypper lu”. Το “lu” είναι συντόμευση του “list-updates”.

Η αναβάθμιση των πακέτων επιτυγχάνεται δίνοντας 'sudo zypper up', όπου το 'up' αποτελεί συντόμευση του 'update'.

Η αναβάθμιση των πακέτων επιτυγχάνεται δίνοντας “sudo zypper up”, όπου το “up” αποτελεί συντόμευση του “update”.

Και μετά τις αναβαθμίσεις ίσως θελήσουμε να εγκαταστήσουμε κάποια εργαλεία, χωρίς τα οποία δεν μπορούμε να κάνουμε. Να, εμείς π.χ. θέλουμε ανά πάσα στιγμή να έχουμε εύκαιρο το htop. Η εντολή που δίνουμε στο zypper για τις εγκαταστάσεις είναι η 'in' (συντόμευση του 'install').

Και μετά τις αναβαθμίσεις ίσως θελήσουμε να εγκαταστήσουμε κάποια εργαλεία, χωρίς τα οποία δεν μπορούμε να κάνουμε. Να, εμείς π.χ. θέλουμε ανά πάσα στιγμή να έχουμε εύκαιρο το htop. Η εντολή που δίνουμε στο zypper για τις εγκαταστάσεις είναι η “in” (συντόμευση του “install”).

Το openSUSE στα μέτρα μας
Εδώ που έχουμε φτάσει διαθέτουμε ένα σύγχρονο, σταθερό και πλήρως ενημερωμένο λειτουργικό σύστημα, ικανό να καλύπτει τις καθημερινές μας ανάγκες αλλά και πιο εξειδικευμένες, όπως, π.χ., να αποτελέσει έναν πανίσχυρο virtualization host για το τοπικό μας δίκτυο. Επ’ αυτού έχουμε πολλά να πούμε και να δείξουμε στο δεύτερο άρθρο της σειράς. Προς το παρόν, προκειμένου ν’ αποκτήσουμε μια καλύτερη αίσθηση του νέου μας λειτουργικού συστήματος, πιστεύουμε ότι αξίζει να δούμε και να επέμβουμε σε κάποιες ρυθμίσεις που αφορούν στο GNOME desktop — αλλά και στο ίδιο το σύστημα. Ξεκινάμε με το desktop.

Θέλουμε τον πίνακα ελέγχου του GNOME κι ένας τρόπος για να τον έχουμε είναι με δύο μόλις κλικ, όπως φαίνεται στο στιγμιότυπο. Βλέπουμε ένα πλήθος εικονιδίων κατηγοριοποιημένα ανά είδος ρυθμίσεων (Personal, Hardware και System). Προτείνουμε να κάνετε κλικ σε όλα τα εικονίδια και να δείτε τις αντίστοιχες επιλογές με την ησυχία σας. Στα επόμενα στιγμιότυπα δείχνουμε μερικές από τις επεμβάσεις που μας αρέσει να κάνουμε.

Θέλουμε τον πίνακα ελέγχου του GNOME κι ένας τρόπος για να τον έχουμε είναι με δύο μόλις κλικ, όπως φαίνεται στο στιγμιότυπο. Βλέπουμε ένα πλήθος εικονιδίων κατηγοριοποιημένα ανά είδος ρυθμίσεων (Personal, Hardware και System). Προτείνουμε να κάνετε κλικ σε όλα τα εικονίδια και να δείτε τις αντίστοιχες επιλογές με την ησυχία σας. Στα επόμενα στιγμιότυπα δείχνουμε μερικές από τις επεμβάσεις που μας αρέσει να κάνουμε.

Εξ ορισμού, όταν είμαστε συνδεδεμένοι στο λογαριασμό του χρήστη μας αλλά δεν αλληλεπιδρούμε με το λειτουργικό, μετά από λίγο η οθόνη

Εξ ορισμού, όταν είμαστε συνδεδεμένοι στο λογαριασμό του χρήστη μας αλλά δεν αλληλεπιδρούμε με το λειτουργικό, μετά από λίγο η οθόνη “κλειδώνει” και για ν’ αποκτήσουμε ξανά πρόσβαση στο λογαριασμό χρειάζεται να πληκτρολογήσουμε το αντίστοιχο password. Από πλευράς ασφαλείας πρόκειται για καλή πρακτική. Το συγκεκριμένο PC όμως το χρησιμοποιούμε μόνον εμείς, οπότε το να συνειδητοποιούμε κάθε λίγο και λιγάκι ότι πρέπει να δώσουμε password είναι κάπως ενοχλητικό. Γι’ αυτό, λοιπόν, θέτουμε Screen Lock = Off (εικονίδιο Privacy, κατηγορία Personal).

Κατά τη διάρκεια της εγκατάστασης του openSUSE, όταν δημιουργήσαμε το χρήστη μας φροντίσαμε ώστε μετά από κάθε boot του συστήματος να συνδεόμαστε αυτόματα στο λογαριασμό του. Όποτε θελήσουμε ν' αλλάξουμε τη συγκεκριμένη πολιτική ασφαλείας το κάνουμε από εδώ (εικονίδιο Users, κατηγορία System).

Κατά τη διάρκεια της εγκατάστασης του openSUSE, όταν δημιουργήσαμε το χρήστη μας φροντίσαμε ώστε μετά από κάθε boot του συστήματος να συνδεόμαστε αυτόματα στο λογαριασμό του. Όποτε θελήσουμε ν’ αλλάξουμε τη συγκεκριμένη πολιτική ασφαλείας το κάνουμε από εδώ (εικονίδιο Users, κατηγορία System).

Στην κατηγορία Personal του πίνακα ελέγχου υπάρχει το εικονίδιο ονόματι Tweak Tool. Με κλικ πάνω του ανοίγει το παράθυρο Tweaks και μέσα απ' αυτό αποκτάμε πρόσβαση σε μια πληθώρα ρυθμίσεων που αφορούν στην εμφάνιση αλλά και στη συμπεριφορά του GNOME desktop. Στην πρώτη από πάνω κατηγορία του παραθύρου Tweaks, την Appearance, σ' εμάς αρέσει να ενεργοποιούμε το σκοτεινό theme (Global Dark Theme = On). Τα οπτικά αποτελέσματα του σκοτεινού theme γίνονται φανερά στα νέα παράθυρα που θα ανοίξουμε. Προτείνουμε να το δοκιμάσετε. Αν δεν σας αρέσει απλά θα έρθετε ξανά εδώ και θα θέσετε Global Dark Theme = Off.

Στην κατηγορία Personal του πίνακα ελέγχου υπάρχει το εικονίδιο ονόματι Tweak Tool. Με κλικ πάνω του ανοίγει το παράθυρο Tweaks και μέσα απ’ αυτό αποκτάμε πρόσβαση σε μια πληθώρα ρυθμίσεων που αφορούν στην εμφάνιση αλλά και στη συμπεριφορά του GNOME desktop. Στην πρώτη από πάνω κατηγορία του παραθύρου Tweaks, την Appearance, σ’ εμάς αρέσει να ενεργοποιούμε το σκοτεινό theme (Global Dark Theme = On). Τα οπτικά αποτελέσματα του σκοτεινού theme γίνονται φανερά στα νέα παράθυρα που θα ανοίξουμε. Προτείνουμε να το δοκιμάσετε. Αν δεν σας αρέσει απλά θα έρθετε ξανά εδώ και θα θέσετε Global Dark Theme = Off.

Τα κουμπιά της ελαχιστοποίησης και της μεγιστοποίησης των παραθύρων, εξ ορισμού είναι απενεργοποιημένα στο GNOME. Μπορούμε εύκολα να τα ενεργοποιήσουμε μέσα από το παράθυρο Tweaks -- και συγκεκριμένα από την κατηγορία Windows.

Τα κουμπιά της ελαχιστοποίησης και της μεγιστοποίησης των παραθύρων, εξ ορισμού είναι απενεργοποιημένα στο GNOME. Μπορούμε εύκολα να τα ενεργοποιήσουμε μέσα από το παράθυρο Tweaks — και συγκεκριμένα από την κατηγορία Windows.

Διαχείριση συστήματος με το YaST
Το YaST (Yet another Setup Tool) είναι το μοναδικό ίσως πρόγραμμα που ανέκαθεν ξεχώριζε το openSUSE από άλλες διανομές Linux. Χωρίς καν να το συνειδητοποιήσουμε, το YaST το γνωρίσαμε ήδη από το στάδιο της εγκατάστασης του λειτουργικού. Αργότερα, μέσω των επιμέρους modules που απαρτίζουν την εφαρμογή, έχουμε δυνατότητα επέμβασης σε διάφορες όψεις του συστήματος που αφορούν στο hardware, στο software, στη δικτύωση, στην ασφάλεια κ.ά. Ένας τρόπος για να τρέξουμε το YaST είναι με κλικ στο σχετικό εικονίδιο του πίνακα ελέγχου (βλ. κατηγορία System). Στο δεύτερο άρθρο της μίνι σειράς μας θα ξεκινήσουμε με το YaST, ώστε να μετατρέψουμε το PC μας σε virtualization host. Προς το παρόν, δείτε μερικά από τα modules του προγράμματος σε δράση.

Τα modules του YaST είναι οργανωμένα σε οκτώ διαφορετικές κατηγορίες (βλ. στήλη αριστερά). Με την ησυχία σας, ενεργοποιήστε ένα ένα τα modules και δείτε τι δυνατότητες παρέμβασης/παραμετροποίησης προσφέρουν. Περιττό να πούμε πως αν δεν είστε βέβαιοι για κάποια ρύθμιση ή για τις επιπτώσεις που επιφέρει η τροποποίησή της, αφήστε την ως έχει.

Τα modules του YaST είναι οργανωμένα σε οκτώ διαφορετικές κατηγορίες (βλ. στήλη αριστερά). Με την ησυχία σας, ενεργοποιήστε ένα ένα τα modules και δείτε τι δυνατότητες παρέμβασης/παραμετροποίησης προσφέρουν. Περιττό να πούμε πως αν δεν είστε βέβαιοι για κάποια ρύθμιση ή για τις επιπτώσεις που επιφέρει η τροποποίησή της, αφήστε την ως έχει.

Αν δεν είστε fan της εγκατάστασης λογισμικού από τη γραμμή εντολών (λέμε τώρα), υπάρχει και το YaST (Software / Software Management). Στο στιγμιότυπο ετοιμαζόμαστε να εγκαταστήσουμε τον αγαπημένο μας BitTorrent client ονόματι rtorrent, ο οποίος, αϊρόνικλι ινάφ, λειτουργεί σε text console.

Αν δεν είστε fan της εγκατάστασης λογισμικού από τη γραμμή εντολών (λέμε τώρα), υπάρχει και το YaST (Software / Software Management). Στο στιγμιότυπο ετοιμαζόμαστε να εγκαταστήσουμε τον αγαπημένο μας BitTorrent client ονόματι rtorrent, ο οποίος, αϊρόνικλι ινάφ, λειτουργεί σε text console.

Με κλικ στο κουμπάκι Boot Loader της κατηγορίας System, έχουμε την ευκαιρία να αλλάξουμε τη συμπεριφορά του boot manager. Στο στιγμιότυπο αλλάζουμε το χρόνο εμφάνισης του μενού επιλογής λειτουργικού προς εκκίνηση, από τα 8 στα 5 δευτερόλεπτα. (Σοβαρά τώρα: Ποιος τρελός θα άφηνε το χρόνο εμφάνισης του μενού σε μη-πολλαπλάσιο του 5;)

Με κλικ στο κουμπάκι Boot Loader της κατηγορίας System, έχουμε την ευκαιρία να αλλάξουμε τη συμπεριφορά του boot manager. Στο στιγμιότυπο αλλάζουμε το χρόνο εμφάνισης του μενού επιλογής λειτουργικού προς εκκίνηση, από τα 8 στα 5 δευτερόλεπτα. (Σοβαρά τώρα: Ποιος τρελός θα άφηνε το χρόνο εμφάνισης του μενού σε μη-πολλαπλάσιο του 5;)

Η προσθήκη της Ελληνικής συνεπάγεται την εγκατάσταση μιας σειράς συνοδευτικών πακέτων (γραμματοσειρές, μεταφράσεις για διάφορες εφαρμογές κ.ο.κ.). Παρεμπιπτόντως, αφού το YaST εγκαταστήσει τα απαραίτητα πακέτα πηγαίνετε στον πίνακα ελέγχου του GNOME κι από την κατηγορία Personal επιλέξτε το Region & Language. Στο πλαίσιο Input Sources προσθέστε και το Ελληνικό πληκτρολόγιο.

Η προσθήκη της Ελληνικής συνεπάγεται την εγκατάσταση μιας σειράς συνοδευτικών πακέτων (γραμματοσειρές, μεταφράσεις για διάφορες εφαρμογές κ.ο.κ.). Παρεμπιπτόντως, αφού το YaST εγκαταστήσει τα απαραίτητα πακέτα πηγαίνετε στον πίνακα ελέγχου του GNOME κι από την κατηγορία Personal επιλέξτε το Region & Language. Στο πλαίσιο Input Sources προσθέστε και το Ελληνικό πληκτρολόγιο.

Στο YaST, δίνοντας System / Partitioner καλούμε το module διαχείρισης δίσκων και διαμερισμάτων. Είναι ιδιαίτερα βολικό, ειδικά για τις φορές που προσθέτουμε νέο δίσκο στο σύστημα. (Σημείωση: Το screenshot είναι από VMware VM, όχι από το PC μας.)

Στο YaST, δίνοντας System / Partitioner καλούμε το module διαχείρισης δίσκων και διαμερισμάτων. Είναι ιδιαίτερα βολικό, ειδικά για τις φορές που προσθέτουμε νέο δίσκο στο σύστημα. (Σημείωση: Το screenshot είναι από VMware VM, όχι από το PC μας.)

Κάθε φορά που σε μια κονσόλα πληκτρολογούμε 'sudo κάτι', ώστε να εκτελέσουμε το 'κάτι' με δικαιώματα διαχειριστή συστήματος, ερωτόμαστε φυσικά για το password μας. Η ορθότητα της συγκεκριμένης πολιτικής δεν αμφισβητείται, αν όμως είμαστε *ο μόνος* χρήστης του συστήματος είναι κάπως βαρετό να πληκτρολογούμε κάθε λίγο και λιγάκι το password. Ευτυχώς, με την κατάλληλη παρέμβαση στο αρχείο /etc/sudoers είναι εφικτό για τον χρήστη μας (cvar) να καταφεύγει στο sudo *χωρίς* να πληκτρολογεί password. Η εν λόγω επέμβαση στο /etc/sudoers επιτυγχάνεται κι από το module του YaST ονόματι Sudo (είναι στην κατηγορία Security and Users). Αναλυτικότερα, πηγαίνουμε στην ενότητα Rules for sudo, πατάμε στο κουμπάκι Add και στο νέο παράθυρο που εμφανίζεται κάνουμε τις απαραίτητες επιλογές ώστε στο πλαίσιο 'Sudo configuration: Rules for sudo' να έχουμε μια νέα γραμμή που μοιάζει με την πράσινη που υποδεικνύεται. (Προφανώς, στη θέση του 'cvar' θα είναι το username του δικού σας χρήστη.)

Κάθε φορά που σε μια κονσόλα πληκτρολογούμε “sudo κάτι”, ώστε να εκτελέσουμε το “κάτι” με δικαιώματα διαχειριστή συστήματος, ερωτόμαστε φυσικά για το password μας. Η ορθότητα της συγκεκριμένης πολιτικής δεν αμφισβητείται, αν όμως είμαστε *ο μόνος* χρήστης του συστήματος είναι κάπως βαρετό να πληκτρολογούμε κάθε λίγο και λιγάκι το password. Ευτυχώς, με την κατάλληλη παρέμβαση στο αρχείο /etc/sudoers είναι εφικτό για τον χρήστη μας (cvar) να καταφεύγει στο sudo *χωρίς* να πληκτρολογεί password. Η εν λόγω επέμβαση στο /etc/sudoers επιτυγχάνεται κι από το module του YaST ονόματι Sudo (είναι στην κατηγορία Security and Users). Αναλυτικότερα, πηγαίνουμε στην ενότητα Rules for sudo, πατάμε στο κουμπάκι Add και στο νέο παράθυρο που εμφανίζεται κάνουμε τις απαραίτητες επιλογές ώστε στο πλαίσιο “Sudo configuration: Rules for sudo” να έχουμε μια νέα γραμμή που μοιάζει με την πράσινη που υποδεικνύεται. (Προφανώς, στη θέση του “cvar” θα είναι το username του δικού σας χρήστη.)

2 Responses to “Προσωπικό cloud με το openSUSE, μέρος 1”

  1. kaniebas | 27/12/2015 at 05:36

    Απίθανο άρθρο για εμάς τους αρχάριους. Καλη συνέχεια…

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.

Σύνδεση

Αρχείο δημοσιεύσεων