Το προφίλ μας στο Google Plus
0

Σνέιλ Μέιλ — Επιστολή #015

Αγαπητοί μου,

  • Καλημέρα σας και ευχές για έναν καλό μήνα.
  • Πρωτομηνιά σήμερα, και στο σπίτι επικρατεί κάποια αναστάτωση. Αρχίζει, βλέπετε, και επισήμως η Φετεινή Εορταστική Περίοδος (ΦΕΠ).
  • Από το πρωί η μητέρα της εξαδέλφης και η Μαιρούλα κατεβάζουν κούτες, κουτιά και παρακουτιά, με τα χριστουγεννιάτικα από το πατάρι. Και πρώτα από όλα το δέντρο, που το είχαμε πάρει στο Τόκυο πριν από 12 χρόνια.
  • Είναι πλαστικό βέβαια, και δεν χρειάζεται νερό, αλλά εδώ που τα λέμε δεν φανταζόμουν ότι θα κρατήσει τόσο πολύ.
  • Εορταστική, λοιπόν, από σήμερα η περίοδος στο Σπίτι, αλλά εγώ προς το παρόν δεν συμμετέχω. Μήνας που είναι, είχα σκοπό να σας γράψω τι θέλω να μου φέρει φέτος ο Άγιος Βασίλης, αλλά τώρα που είμαι μπροστά στη γραφομηχανή σκέφτομαι διάφορα άλλα και μου έχει φύγει η όρεξη.
  • Κατ’ αρχάς ένα θέμα είναι (και ίσως το σοβαρότερο), πού λεφτά για δώρα φέτος.
  • Πήραμε βέβαια τη δόση, δε λέω. Και γι’ αυτό βλέπει κανείς το οικονομικό επιτελείο να έχει πλημμυρίσει στην αισιοδοξία. Πραγματική πλημμύρα. Να φανταστείτε, δημοσιογραφικές πηγές αναφέρουν ότι κάποια στιγμή, τις προάλλες, σκεφτόντουσαν να καλέσουν την πυροσβεστική.
  • Τελικά αποφάσισαμε, μαθαίνω, να μην πάμε στη Γιουροβίζιον — υποθέτω για να δείξουμε στους κουτόφραγκους ότι εμείς, στο Ελλάντα, όταν λέμε σκληρή δουλειά το εννοούμε. Και φυσικά για να κάνουμε τους Γερμανούς να νοιώσουν άσχημα, που μας κακολογούν για τεμπέληδες και χαραμοφάηδες.
  • Γιατί όπως θα σας εξηγήσει θριαμβευτικά κάθε δημοσιογραφική πηγή που σέβεται τον εαυτό της, είναι γνωστό τοις πάσι πως οι Έλληνες εργάζονται πιο πολύ από όλους.
  • Από όλους, ντε. Κι από Γερμανούς, κι από Ολλανδούς, κι από Φινλανδούς — από όλους. Μόνο στη Χιλή, στην Κορέα και στο Μεξικό δουλεύουν πιο πολύ από μας.
  • Δεν τα βγάζουν από το μυαλό τους αυτά οι δημοσιογραφικές πηγές, στον ΟΟΣΑ τα λένε.
  • Βέβαια δεν λένε μόνο αυτά στον ΟΟΣΑ. Λένε επίσης ότι το πόσο δουλεύει ο καθείς δεν είναι το ίδιο με το αν και κατά πόσο δουλεύει παραγωγικά, κι έχουν καμιά εικοσπενταριά ακόμα στατιστικές από δίπλα για να δώσουν πιο πλήρη –και μάλλον διαφορετική από αυτή που μας προτείνουν οι δημοσιογραφικές πηγές– εικόνα. Ας είναι.
  • Μια που λέμε για Κορέα, δεν ξέρω αν παρακολουθείτε τα της Βορείου, αλλά εγώ που ενδιαφέρομαι κοιτάζω στις ειδήσεις και λαμβάνω αντιφατικά μηνύματα.
  • Από τη μία διαβάζω για το νέο αέρα που –υποτίθεται– φυσάει στη χώρα, από τότε που ανέλαβε τα ηνία ο Κιμ Γιονγκ Ουν. (Είναι, μαθαίνω, “περισσότερο φιλικός” με τους πολίτες και στρατιώτες που συναντά. Τους επιτρέπει μάλιστα “να τον αγκαλιάσουν”, κάτι που θα ήταν αδιανόητο για τον πατέρα ή τον παππού του.) Και από την άλλη διαβάζω για τον ανιψιό του, Κιμ Χαν Σολ, ο οποίος είναι στη Βοσνία και σπουδάζει, με λεφτά του κράτους υποθέτω, αλλά χωρίς να χάνει την ευκαιρία να αντιπολιτευτεί χαρακτηρίζοντας δικτάτορα το θείο του.
  • Βέβαια ένας ανιψιός δεν είναι ποτέ αξιόπιστη πηγή, όπως θα μπορούσα εκ πείρας να σας διαβεβαιώσω. Ειδικά αν έχει πάει στη Βοσνία για να σπουδάσει. (Μα τώρα, σοβαρά: Στη Βοσνία; Πώς την είδε; Αλλά τέλος πάντων.)
  • Δικτάτορας, ξε-δικτάτορας, όλοι συμφωνούνε πάντως (δηλαδή όλες οι δημοσιογραφικές πηγές) ότι είναι ολοένα και πιο δύσκολο για το καθεστώς να διατηρήσει τη χώρα κλειστή και προστατευμένη. Η Βόρειος Κορέα αλλάζει. Αργά αλλά σταθερά.
  • Αυτά που λέτε σκέφτομαι από το πρωί και μου έχει φύγει η όρεξη να φτιάξω λίστα με δώρα για τον Άη Βασίλη.
  • Το άλλο που έχω στο μυαλό μου, και δεν μπορώ πλέον να αποφύγω βλέποντας τις μάταιες προσπάθειες όλων εδώ μέσα να συντονιστούν στον εορταστικό στολισμό του σπιτιού, έχει να κάνει με αυτά που σας έγραφα την τελευταία φορά και άφησα στη μέση.
  • Περί νοημοσύνης. Έγραφα, αν θυμάστε, ότι η νοημοσύνη δεν υπάρχει. Δεν είναι ιδιότητα, δεν είναι χαρακτηριστικό, δεν είναι ποιότητα, έλεγα, και κατέληγα στο ότι είναι περιγραφή. Αλλά περιγραφή ποιανού πράγματος, ρωτούσα, και το άφηνα εκεί, προτρέποντας όσους ενδιαφερόμενους να το σκεφτούμε και να επανέλθουμε.
  • Επανέρχομαι λοιπόν, χωρίς να έχω να προτείνω ξεκάθαρο ορισμό, αλλά μια μεθοδολογία να το ψάξουμε το θέμα.
  • Το ερώτημα, λοιπόν, κατά τη γνώμη μου, είναι κατά πόσο θυμόμαστε ότι η περιγραφή ενός φαινομένου είναι απλώς κάτι που βοηθάει εμάς τους ανθρώπους να μιλήσουμε για αυτό — δηλαδή κατά πόσο αποφεύγουμε το λάθος να θεωρήσουμε ότι, επειδή μια περιγραφή μας βολεύει, αυτό σημαίνει πως υπάρχει και ως αυθύπαρκτη οντότητα.
  • Ας πάρουμε μιαν έννοια που θεωρείται αυτονόητη, την έννοια του IQ. Σου λέει ο άλλος έχω IQ τόσο, πω πω, πόσο έξυπνος είμαι. Κανονικοποιούμε συμβατικά το μέσο όρο ενός πληθυσμού ως IQ 100, και κάθε τι παραπάνω το θεωρούμε “έξυπνο” και κάθε τι λιγότερο το θεωρούμε “όχι έξυπνο”.
  • Το IQ θεωρείται πλέον επιστημονικό μέγεθος, και χρησιμοποιείται ως δείκτης π.χ. για μια πρώτη χοντρική ταξινόμηση των μαθησιακών δυσκολιών, σε βαριές, ήπιες κ.λπ. Όλα μοιάζουν όμορφα και τακτικά, μέχρι να αρχίσουμε να το εξετάζουμε το θέμα από πιο κοντά. Βλέπουμε τότε ότι πίσω από την όμορφη στατιστική μας καμπάνα του Γκάους, κρύβονται κάθε είδους ανακολουθίες. Ο ένας είναι μια χαρά παιδί σε IQ, αλλά έχει “δυσλεξία”. Ο άλλος δεν έχει “δυσλεξία”, αλλά έχει “διαταραχή ελλειμματικής προσοχής”. Ο τρίτος τα καταφέρνει μια χαρά — γράφει, διαβάζει, λύνει προβλήματα κ.λπ.– αλλά παρουσιάζει “ελλειμματική ενσυναίσθηση” (δηλαδή δεν μπορεί να νοιώσει συμπόνια, κατανόηση ή λύπη). Ο άλλος, κάτι άλλο.
  • Όσο το κοιτάς, τόσο μπλέκει. Διαταραχές επί διαταραχών, υποδιαταραχές, μερικές διαταραχές, πολλαπλές διαταραχές, ατυπικές διαταραχές και πάει λέγοντας.
  • Το ερώτημα που τίθεται, λοιπόν, είναι: Περί τίνος πρόκειται; Τι είναι το IQ; Τι είναι όλες αυτές οι διαταραχές; Σε τι αντιστοιχούν; Πάσχει κάπου ο εγκέφαλος; Κάποιο τμήμα του εγκεφάλου; Ο βρεγματικός λοβός; Η περιοχή του Broca; Κάτι άλλο;
  • Η κυρίαρχη ερευνητική υπόθεση είναι πως ναι. Η παθολογία του οργάνου εκφράζεται ως –ή αντικατοπτρίζεται σε– ψυχοπαθολογία.
  • Από όπου φαίνεται να προκύπτει και το αντίστροφο συμπέρασμα: Η πολυμορφία της ψυχοπαθολογίας αντιστοιχεί ή ανάγεται σε λειτουργική πολυμορφία του οργάνου.
  • Οπότε στρώνονται στη δουλειά οι ερευνητές, παλεύοντας να διατυπώσουν τις λεπτομέρειες αυτής της αντιστοίχησης. Ψάχνουν ας πούμε να δούνε πού στον εγκέφαλο γίνεται η επεξεργασία της ενσυναίσθησης ή ποιο είναι το κέντρο ελέγχου της προσοχής.
  • Μάταια, αγαπητοί μου.
  • Θα μου πείτε: Τι σχέση έχουν όλα αυτά με την τεχνητή νοημοσύνη — ή έστω με την σκέτη νοημοσύνη; Τι μας νοιάζει αν η ψυχοπαθολογία αντιστοιχεί ή όχι σε λειτουργική παθολογία του εγκεφάλου;
  • Η απάντησή μου είναι πως έχουν άμεση σχέση, και αυτήν προσπαθώ να σας περιγράψω. Ο ισχυρισμός μου είναι πως οι επιστήμονες συγχέουν τις ερευνητικές τους υποθέσεις με τις ερευνητικές τους παρατηρήσεις και μετά από λίγο ξεχνάνε ποιο ήταν ποιο.
  • Κατά τον ίδιο τρόπο που η “ελλειμματική ενσυναίσθηση” είναι απλή περιγραφή ενός φαινομένου και όχι αυτοτελής οντότητα, δηλαδή δεν προκαλείται (αναγκαστικά) από βλάβη κάποιου εγκεφαλικού κέντρου “ενσυναίσθησης”, ο ισχυρισμός μου είναι πως μια έννοια όπως αυτή της “νοημοσύνης” δεν είναι παρά μια αυτοαναφορική περιγραφή της συμπεριφοράς ενός συστήματος που επιδεικνύει αυτή την συμπεριφορά. Δεν είναι ούτε ιδιότητα, ούτε χαρακτηριστικό ούτε ποιότητα του συστήματος αυτού.
  • Ελπίζω να είναι σαφές πως το κλειδί στην παραπάνω παράγραφο είναι η λέξη “αυτοαναφορική”.
  • Αυτά. Κάνω και πάλι μια παύση και πάω να παρέμβω στο στόλισμα του δέντρου, γιατί απ’ ό,τι βλέπω η μητέρα της Εξαδέλφης έχει κατεβάσει από το πατάρι και το κουτί με τα αγαλματίδια του Βισνού, και προτίθεται να μετατρέψει το δέντρο μας σε ινδουιστικό ιερό. Πρέπει να μπει κάποιο όριο.
  • Καλές γιορτές. Τα λέμε του χρόνου. Θα επανέλθω.

Σας ασπάζομαι,
Θείος Ακάκιος

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.

Σύνδεση

Αρχείο δημοσιεύσεων